shkolakz.ru 1 2 ... 4 5

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ


«ҰЛТТЫҚ АҚПАРАТТАНДЫРУ ОРТАЛЫҒЫ» АҚ


Нұрғалиева Г.Қ., Тажиғұлова А.І., Туенбаева Қ.Т.


МЕКТЕП САЙТТАРЫН ЖАСАУ ӘДІСТЕМЕСІ


Оқыту әдістемелік құрал


Алматы 2010


УДК 371:004.6

ББК 74.204+32.973.202

Н 86


Рецензенты:

Мусин К.С., профессор, педагогика ғылымдарының докторы

Мұхамбетжанова С.Т., доцент, педагогика ғылымдарының кандидаты


Нұрғалиева Г.Қ., Тажиғұлова А.І., Туенбаева Қ.Т. Мектеп сайттарын жасау әдістемесі. – Алматы, 2010ж. – 30 б.


ISBN 9965-692-83-1


Оқу құралында мектеп сайттарын жасау және дамыту әдістемесі қарастырылған. Оның ішінде еркін бағдарламалар жасақтамасы негізінде мектеп сайттарын жасау ерекше көрсетілген.


© НЦИ, 2010


МАЗМҰНЫ



Кіріспе 3

Білім беру мекемелерінің сайты 7

Мектеп сайтының үлгілік құрылымы 9

Мектеп сайты құрылымының нұсқалары: 10

Мектеп сайттарын дайындау технологиясы 11

Moodle жүйесімен қысқаша танысу 11

Moodle жүйесіндегі “роль” ұғымы 12

Moodleде тіркелу 12

Moodle жүйесінің артықшылықтары: 15

Сайтты дайындау неменеге мүмкіндік туғызады? 22

Мектеп сайтын дайындау кезеңдері 22

Қолданылған әдебиеттер 24



Кіріспе


Қазіргі кезеңде білім беруді ақпараттандыру қоғамды ақпараттандыру процесінің бір бөлігіндей, білім беру саласын әдіснамамен, технологиямен, практикалық дайындамалармен және «оқыту мен тәрбиелеудің психологиялық-педагогикалық мақсаттарын жүзеге асыруға бағдарланған қазіргі заманғы ақпараттық технологияны тиімді пайдаланумен жасақтау процесіндей» [1] қарастырылады. Білім беру саласындағы ақпараттандыру қоғамдық қызметтің басқа бағыттарындағы ақпараттандыруды басып озуы тиіс, өйткені, атап айтқанда, мұнда барлық қоғамды ақпараттандырудың әлеуметтік, психологиялық, жалпы мәдени, кәсіптік алғы шарттары қаланады.


Ақпараттық-қатынастық технологиялар (АҚТ) оқытудың бар жүйесіне біршама қондырғы болмаған шарт кезінде ғана білім беруді ақпараттандыру қажетті әлеуметтік және экономикалық ықпал бере алады, ал табиғи түрде оған кірігеді. «АҚТ-дың мүмкіндігі педагогикалық технологияларды байытады, оқытушылардың ғылыми-әдістемелік іс-әрекеттеріне мүмкіндік туғызады және басқару міндетін шешуді жеңілдетеді. Ал білім беру жүйесінде жинақталған тәжірибелер, білімдер, салт-дәстүрлер «ғаламдық ақыл-ойды» қалыптастыру туралы айтуға рұқсат бере отырып, Интернеттің жергілікті желісінен ақпараттық кеңістіктің мазмұндық, жалпы мәдени құрамдарын толықтырады [2].

Білім беру процесіне ақпараттық-қатынастық технологияларды енгізу және тәжірибені талдау электрондық оқулық басылымдар мен Интернет-ресурстарды тек толтырып қана қоймай, сондай-ақ пән мұғалімдеріне сабақтарда жұмысты ұйымдастыру формалары мен әдістеріне рұқсат ететін ерекше ортада оқытудың жүзеге асатынын көрсетеді.

Н.А.Назарбаевтың Қазақстан халықтарына жолдауында айтылған: «Білімді дамытуды білмейтін ел 21 ғасырда құлауға мәжбүр. Біз болашақ жоғары технологиялық және ғылыми ауқымды өндіріс үшін кадрлық іс бастамасын қалыптастыруға тиіспіз. Барлық деңгейде техникалық пен кәсіптік білім беруге бағытталған бірегей шараларды қабылдау керек».

Мемлекет басшысының қаңтардағы халыққа жолдауында «Жаңа онжылдық – жаңа экономикалық өрлеу – Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері» деп айтты, «2015 жылы Ұлттық инновациялық жүйе толығымен жұмыс істеуі тиіс, ал 2020 жылы – ол елімізге енгізетін дайындамалар, патенттер және дайын технологиялар түрінде нәтижелер беруі тиіс» деп атап көрсетті. Сондықтан халықаралық білім беру стандартына сәйкес келетін қазіргі заманғы ақпараттық технологияларды енгізу, сондай-ақ IT-кеңістіктегі мұғалімдердің, оқытушылардың, өндірістік оқыту шеберлерінің табысты жұмыс істеуі үшін барлық қажетті шарттарды қамтамасыз ету білім беру саласындағы стратегиялық басымдылық болып саналады. Өйткені ақпараттық технологиялар студенттерге оқу үшін мүмкіндіктердің кең спектрін бере отырып, оқытушыларға оқу процесін сапалы түрде жаңа деңгейге алып шығуға көмектеседі.


Білім беруде Қазақстан қатынас құру, АҚТ-ды пайдалану бойынша әлемде 75-орынды алады, 66% Интернетке кең жолақты қатынас құру жоқ [3].

2009 жылы қарашада ICT-Marketing тәуелсіз зерттеу бірлестігі жыл сайынғы Интернет-дәрісхана зерттеуін жүргізді. Оның нәтижесі көрсеткендей, 2009 жылдың соңында Қазақстандағы Интернетті пайдаланушылардың саны 3,16 млн. адамды немесе республика тұрғындарының 19,8%-ын құрады. Осы кезде 10 үй шаруашылығының 8-і «Мегалайн» арқылы ауқымды желіге қосылады.

Қазақстандағы нарыққа қатысушылардың Интернетті пайдаланушылар санын бағалауға қатысты айтатын болсақ, онда ол берілген мәліметтермен біршама теңеседі. 2010 жылдың қаңтарындағы жағдай бойынша Қазақстандағы PROFIT Online Интернет-бірлестігіндегі интернет-дәрісханада 4,3 млн. пайдаланушы бар деп бағаланады.

Бүгінгі күнде батыс елдеріндегі Интернетке шектеусіз қатынас құратындардың тарифін біздікімен салыстыруға келеді және айына 30–40 долларға жуықты құрайды. Алайда, осы баға үшін батыстық пайдаланушы секундына 1 Мб-ға дейін және оданда артықтақ жылдамдық алады, ал бізде Интернетке мұндай қатынас құруды Мегалайн арқылы тек Алматы мен Астана қалаларында ғана ұсынады.

Қазақстанда 7576 күндізгі жалпы білім беретін мектеп (2486,3 мың бала) әрекет етеді. Интернет желісіне 98% қалалық және 97% ауылдық мектеп қосылған. 34 пайыз мектептің кеңжолақты қатынас құруы бар [4].

Алайда, мектептерді АҚТ құралдарымен техникалық жабдықтандыруға қарамастан, оқу орындарын бағдарламалық педагогикалық құралдармен жарақтандыру және оларды дайындау, АҚТ-дың мектеп мәдениеті мен білім беру практикасына ықпалы әлі де жеткілікті түрде үлкен емес. Қазіргі уақытта үйлесімсіз және жүйесіз дамып жатқан білім беруді ақпараттандырудың үш бағытының үйлесімді дамуын қамтамасыз ету қажет, атап айтқанда: электрондық мазмұндық негізделген контент, электрондық білім беру ресурстарын жеткізу мен ұсыну үшін компьютерлік желілермен жасақтау, электрондық білім беру ресурстарын енгізетін және күтетін оқытушылар мен қызметкерлерді дайындау.


Егерде ақпараттық білім беруді тек компьютердің саны мен желілердің өткізгіштік қабілетін арттыру ғана емес, білім беру парадигмасын алмастыру, ақпаратпен жұмыс істеудің жаңа технологиясының пайда болуы және оны меңгеру деп түсінетін болсақ, онда мекеменің сыртқы білім беру өзіндік таныстырылымының жаңа формасы пайда болады және оны өзіне енгізеді. Әрине, сайт білім беру мекемесінің ақпараттық өкілеттілігінің жалғыз формасы емес, буклеттер, ақпараттық анықтамалар және басқалар да бар, дегенмен сауатты жобалау, дайындау және мазмұндық қолдау кезінде мектеп сайты жеткілікті түрде «сырттай» өзі туралы сол мәліметтерді хабарлауға дайын және алуан түрлі әрі көп аспектілі ақпаратты жинақтауға қабілетті қуатты құрал бола алады. Ол үшін ол сауатты әзірленетін болуы тиістігіне назар аударамыз. Ал жақсы әзірленген мектеп сайтының мәселесі – бұл міндеттердің тұтас кешенін шешу.

Мектеп сайты салмақты, қызықты, пікір-сайыс тудыратын немесе тіпті сотқар бола алатынын және бөлек жеке емес міндетті шешуі тиістігін, ал мектептің іс-әрекетін барлық жағынан тиімді арттыратын құрал бола алатынын А.В.Хуторский айрықша атап көрсетеді. «Оның негізгі дайындамалары оқу орнының тек бір ғана бағыты, мысалы, ақпапраттық емес, біртұтас педагогикалық тұжырымдамасы болуы тиіс» [5].

Оқу орнының Интернет желісіндегі сайты – салыстырмалы түрде педагогикалық негіздерін дайындауды керек ететін жаңа білімдік құрал. Ақпараттық технологияның қарқынды дамуына байланысты мектептің іс-әрекетінде білім беру сайттарының рөлі артады. Білім беру сайтының мазмұнынан, ұйымдастыру құрылымынан және жұмыс істеуінен тек қана мектептің сыртқы әлеммен өзара әрекеттестігінің табысы ғана емес, оқу орнының ішінде болатын білім беру процестерінен де байланысты болады.

Дегенмен сайт көбінесе технологиялық мәселедей қарастырылды, алайда іс тек технологиямен ғана шектелмейтінін түсіну керек. Мектеп сайтын дайындаудың мәселелері – бұл үлкен дәрежедегі контенттік мәселелер1. Мектеп сайты техникалық мән-мағынада кезкелген басқалардан ерекшеленбейді.


Интернеттегі мектеп ресурстарын талдау мектеп сайттарының бастамашылары және негізгі дайындаушылары мектеп оқушылары болып саналатындығын көрсетеді, және табиғи түрде, олар дайындаған сайттар білім беру мекемесінің алдында тұрған мақсаттың барлығы іске асырмаған, біржақты болып шығады. Бұлай болу заңды, өйткені мектеп оқушысына, тіпті web-дизайн саласындағы оның жоғары дайындық деңгейінің бар болуы кезінде де, сапалы білім беру Интернет ресурсын әзірлеуге қажетті басқа салалардағы білімі жетіспейді. Сондықтан жұмыс тобының құрамына міндетті түрде мектеп сайты бағыттылығының мүмкін болатын деформациясын түзетуге білімі мен тәжірибесі жететін педагогтар кіруі қажет.

Тек бір жұмыс тобының күшімен ғана сайтты оқу-әдістемелік материалдармен толтыру мүмкін емес. Сондықтан мектеп педагогтарын сайтты дайындаушылармен ынтымақтастыққа тарту аса өзекті мәселе.

Жеке мәселе – мектеп сайтында ақпаратты беру ерекшелігі: тәжірибе көрсеткендей, мектеп сайттарындағы мәтіндердің көпшілігі адамға түсініксіз, білім беруге тікелей қатысы жоқ, қызықты емес, шамадан артық білім беру терминологиясымен жүктелген, яғни мектеп сайтының мазмұнын қалыптастыруда айқын пиар-стратегия жоқ. Бұл жеке салмақты мәселе.

Сонымен, мектеп сайттары негізінен әзірше мектептің дәстүрлі күндізгі іс-әрекеттерінің ақпараттық-жарнамалық бейнесі болып саналады және телеқатынастық технологиялар ұсынатын алуан түрлі құралдар мен мүмкіндіктерді пайдаланбайды.



следующая страница >>