shkolakz.ru 1
Ф КГМУ 4/3-04/02

ИП №6 УМС при КазГМА


от 14 июня 2007 г.

Қарағаныды мемлекеттік медициналық университеті

Терапиялық стоматология кафедрасы




ДӘРІС


Тақырыбы: Ауыздың сілекейлі қабығының жүйелер аурулары кезінде жарақаттануы. Клиникасы, нақтамасы, емі. Дәрігер-стоматологтың тәсілі.


Пән: Терапиялық стоматология

Мамандық 051302 «Стоматология»




Курс 5

Уақыты ( ұзақтығы ) 1 сағ




Караганда 2013 ж


Терапиялық стоматология кафедрасының отырысында талқыланып бекітілді

Хаттама № 1 2013

Терапиялық стоматология кафедрасының меңгерушісі _____________________Танкибаева Ж.Г.


Тақырыбы: Ауыздың сілекейлі қабығының жүйелер аурулары кезінде жарақаттануы. Клиникасы, нақтамасы, емі. Дәрігер-стоматологтың тәсілі


Мақсаты: Ауыздың кілекейлі қабығының жүйелер аурулары кезінде жарақаттануы. Клиникасы, нақтамасы, емімен таныстыру.


Дәріс жоспары:

  1. Ауыздын кілегей қабығының жүрек ауруларында болатын өзгерістер.

  2. Асқазан ішек жолдары ауруларында ауыздын кілегей қабығында болатын өзгерістер.

  3. Эндокриндік жүйесі ауруларында ауыз қуысында болатын өзгерістер.


Ауыз қуысындағы өзгерістер ішкі без секрециясының қызметі бұзылғанда немесе оның гипофункция, гиперфункциясы кезінде дамиды.

Кейбір эндокриндік бүзылыстардың стоматологиялық көріністеріне қатты диагностикалық мән беріледі, өйткені бұл көріністер ажлпы клиникалық белгілерден басым келеді.

Айта кететіні ауыз қуысы кілегей қабығындағы көріністер көбінесе басқа да эндокринді емес аурулардың өзгерістеріне ұқсас келеді.

Ауыз қуысы кілегей қабығындағы өзгерістер (катаральды стоматит, эпителий десквамациясы және басқалары) эстроген секрециясы бұзылуы нәтижесінде жыныс бездерінің қызметінің бұзылуы кезінде де кездеседі. Стоматологтардың эндокринді бұзылыстар кезіндегі ауыз қуысы кілегей қабығындағы өзгерістердің ерекшеліктерін білуі ауруды алғашқы сатыда анықтауға жалпы патология кезінде жергілікті көріністерді дұрыс бағалауға мүмкіндік береді.


Қантты диабет. Ауру негізіне углеводты алмасу бүзылысы жатады. Кейінірек белокты және май алмасуының бүзылысы байқалады. Ауыз қуысындағы көрінісі көбінесе аурудың бірінші белгісі болып табылады.

Ксеростомия - ауыз қуысының қүрғауы науқасты ауру басталысымен мазалайды.Бүл симптомның дамуы әр науқаста әр түрлі көбінесе қатты шөлдеп, аппетит ашылады. Кілегей қабықты қарағанда төмен немесе қүрғақ, жылтыр аздап қан кернеген. Диабет кезінде дамыған кілегей қабығының қүрғақтығы дегидтрация әсері деп қаралады. Есте үстайтыны ксеростомия көбінесе басқа да аурулар мен жағдайларда кездесуі мүмкін.

Катаральды стоматит, глоссит.

Диабет кезінде ауыз қуысы кілегей қабығы немесе оның кейбір бөліктерінің қабынуы инфекция түскенде жеңіл жарақаттанады да дамиды. Өйткені кілегейлі қабықтың барьерлік қызметі нелеттен тқмендеп дисбактериоз қүбылысы дамиды. Бүған сілекей көлемінің азаюы мүмкіндік жасайды. Науқастар тамақ ішкендегі ауру сезіміне, әсіресе ыстық пен қатты тамақ қабылдағандағы аурушаңдыққа шағымданады. Кілегейлі қабық қүрғақ, қан

кернеген, кейде эрозия, қан үю, сияқты механикалық зақымдану іздері көрінеді.

Саңырау құлақты стоматит,микотикалық ауыздық. Ауыз қуысының әр бөлігіндегі саңырауқүлақты зақымданулар тұрақты келеді. Әсіресе жай кездесетіні микотикалық ауыздық. Осы кезде ауыз бұрышында ақ - сұр қабықпен жабылған сызаттар пайда болады. Ауыз қуысында саңырауқұлақты зақымданулар организмнің қарсыласуы төмендегендегі дисбактериоз әсерінен дамиды. Осыған тотығып үлгермеген алмасу өнімдерінің көбеюі әсерінен туған қышқыл сілтілі жағдай өзгерісі де мүмкіндік жасайды.

Парестезия - диабет кезінде кілегейлі қабықта ерте оның құрғауымен бірге дамиды. Парестезияның клиникалық белгілері басқа да аурулардың мысалы нерв жүйесінің асқазан ішек жолдарының клиникалық белгілеріне үқсас келеді. Диабет кезіндегі кілегейлі қабықтағы күйдіру сезімдері эпителий маңайындағы және дененің басқа да бөліктері терілерінің қышуымен жүреді. Диабет кезіндегі нерв жүйесі бүзылыстарына неврит, үштік нерв бүтақтарының невралгиясы жатады. Мүндай науқастардың дәм сезгіштігі бүзылады. Дәм сезудің бүзылуы, функционалдық сипатта болғандықтан ол жүргізілген емнен кейін қалпына келеді. Трофикалық бүзылыстар.


Ауыз қуысы кілегейлі қабығының әр түрлі бөлігінде үзақ ағымда жүретін,
регенерациялануы төмендеген тофикалық ойық - жаралар дамуы мүмкін.
Аяқ, қол саусақтары мен дененің басқа да бөліктерінің гангренасы жазылған.
Сонымен, жоғарыда айтылған кілегей қабығының өзгерістері тек диабетте
ғана болатын өзгерістер емес. Сондықтан диагностика кезінде ең маңыздысы
анамнез, науқасты тексеру, лабораториялық зерттеулер, қан мен зәр
анамнезі. Диабет кезінде қан қүрамында глюкоза артып, зәрде қант пайда
болады. Науқасты емдеу эндокринологпен бірге жүргізіледі. Негізгі ауруды
емдемей симптоматикалық ем жүргізу нәтиже бермейді. Айқын өзгерістерде
с(декамин карамелі,0.2% сангвиритриннің спиртті ерітіндісі немесе 1%
линименті,лютенурин эмульсиясы,леворин,нитрофунгин,нистатин және т.б)
В тобы витаминдері (тиамин,пиридоксин,кокарбоксилаза,

) және углеводты алмасуды жақсартатын басқа да дәрілер.

Иценко Кушинга ауруы.Ауру негізіне май алмасуының бүзылуы жатады. Бірақ осы кезде белокты, сулы, углеводты және алмасудың басқа түрлері де бұзылады. Ауру глюкокортикоидтардың гиперпродукциясы болып табылады, ол :

а) бүйрек үсті қыртысының біріншілік бүзылысы

б) аденогипофиздің АКТГ гиперпродукциясы.

в) гипоталамус қызметінің бүзылуы мен қызметінің артуы.

Иценко - Кушинга ауруындағы ауыз қуысындығы өзгерістер диабет кезіндегідей: үртта, тілде т.б . трофикалық өзгерістер (ойық жара ). Кандидоз жиі байқалады. Осындай өзгерістер теріде де көрінеді. Эндокринолог негізгі ауруды емдейді. Ауыз қуысын сауықтырып, клиникалық көрінісіне байланысты симптоматикалық ем жүргізіледі.

Аддисонов ауруы. Бүл аурудың негізіне бүйрек үсті қыртысының созылмалы жетіспеушілігі жатады. Аурудың негізгі белгісі - тері мен кілегейлі қабықтың өзіндік пигментациялануы.

Ауыз қуысында, ерінде, тіл шетінде, үрт кілегейлі қабығында, көгілдір сүр қара түсті жолақтар мен дақтар пайда болады. Бүл кезде науқастарда субъективті сезімдер болмайды. Терідегі пигментация сәуле түсетін жерлеріне орналасады. (қолдың сыртқы жағы бет)


Ауру өршігенде тері ақшыл қоңыр түске енеді. Жалпы симптомдардан -астения,асқаіан ішек жолдарының бүзылысы (қүсу, іші өту) арықтау. Ауыз қуысы мен терідегі өзгерістер көп мөлшерде меланин түзілуі әсерінен пайда болады. Бүл ауруды кейбір халықтың туа пайда болған пигментациясынан ауыр металл түздарымен уланудан салыстырады. Негізгі ауруды емдейді: жергілікті ем қажет емес.

имптоматикалық емдеу: фунгистатиялық дәрілер:

Миксидема - қалқанша безі жүмысының бүзылуы. Көбінесе әйелдер ауырады. Бұл аурудың алғашқы сатысында ауыз қуысында еш өзгерічс болмайды. Дамыған сатыснда тілі ұлғайып, сөйлей алмайды. Бұл белгілер ұзақ дамиды. Науқас түрі өзіндік пішінге енеді: мұрын мен ерін қақсап, жоғарғы қабақ ісінеді, көз саңылауын жабады, бет тіл көлемі күрт үлғайып, (макроглоссия) оның шеттерінде тіс іздері қалады. Жүтқыншақ кілегей қабығының ісінуімен дауыс өзгереді. Ісіну терімен, кілегей қабықтың қүрғауымен қабаттасады. Жалпы өзгерістер психоневроз клиникасына үқсас. Жергілікті ем қажетемес. Көрсеткішіне байланысты ауыз қуысын сауықтыру. Эндокринолог қалқанша без гармонын тағайындайды.

Ауыз қуысы адам организмдегі әр түрлі мүшелер және жүйелермен тығыз байланысты

Ақкқ патологиялық процесс белгілі бір мүшенің ауруы кезінде өзіне тән
белгәлермен ерекшеленбесе де, даму мезанизмі клиникалық

және эксперименттік түрде дәлелденді. Қан жүйесінің бірқатар ауруларының алғашқы белгісі ауыз қуысы кілегей қабаты пайда блады да, науқасты стоматологқа әкелуге душар етеді. Асқазан ішек жолдары аурулары кезінде ауыз қуысында болатын өзгерістер.

Гиперацидті гастрит - тіл тығыз қақпен жабылған. Аздап ісінген. Тамақ іщкенде күйдіру, аурушаң сезім байқалады.

Гипоцидті гастрит - тілдің көлемі кішірейеді, қақпен жабылмайды, жіп тәрізді бүртік атрофияланады. Тілдің беті әр жерінде дақтар мен сызықшалар орналасқан жылтыраған күйге енеді. Бүл кезде дәм сезуі бүзылып, ксеростомия байқалады.

Асқазан мен 12 бүрлі шектің жаралы ауруы кезінде тіл сүр түсті қақпен жабылады. Бетінде десквамация бөліктері байқалады. Саңырауқүлақ тәрізді бүртіктердің кейбірі үлғайып, гипермаливация байқалады, тәттіні сезу сезімі төмендейді, жедел катаральды гингивит дамиды. Асқазанның рак ауруында -ащыны, тәттіні сзу сезімі төмендейді. Тілдің барлық беті тығыз ақ қақпен қапталады.


Жүрек қан тамыр аурулары кезінде ауыз қуысында болатын өзгерістер. Декомпенсирленген жүрек парогінде кілегей қабық құрғақ, таңдай доғасы мен қызыл иек шеті көгілдір түске енген. Ерін мен оған жақын орналасқан тері бөлігі көгілдір болып, катаральды стоматит дамиды. Негізгі аурудың ауыр түрінде жаралар пайда болады да қабыну процесі болмайды. Ауыздан жағымсыз иіс шығады, Өлі еттенуі зақымдану үлкен көлемді болып, қанағыш келеді.

Миокардтың инфарктісі кезінде. Кілегей қабықтың көгілдір түске енуімен қатар, тіл ашық - қызыл түске енеді, кейде жарылып, күйдіргі аурушаң сезім пайда болады. Сөйлеу мен тамақ іпгу қиындайды. Стоматоскопия арқылы тілдің бүртіктері мен бүртік аралық тіндердің жарылу эрозия, жара, қан үйығыштық көруге болады. Гипертокиялық ауру мен

Көпіршікті синдром дамиды. Көпіршік әр түрлі көлемді, ішіне қан сүйықтығы жиналған, жүмсақ таңдайдың кілегейінде, тілдің бүйір беттерінде орналасады. Көпіршік өздігінен пайда болады, көбінесе тамақ ішу кезінде көлемі жағынан үлғайады да тез жарылып, эрозияға айналады. Эрозия беті ақ қақпен жабылған, негізі қанкернеген 3-7 күннің ішінде көлеміне байланысты эпителизация жүреді.

Қан жүйесі аурулары. Қан жүйесі аурулары ішінде жиілігі жағынан бірінші орынды лйкоз ауруы алады. Жедел және созылмалы болып екі түрге бәлінеді.

Жедел лейкоз - ақ қанның жүйесі ауруы, қан түзу мүшелеріндегі лейкоциттердің үдемелі гиперплазиясының сипатталады. Осыған қоса бір мезгілде лейкоциттердің түзілу процесі де бүзылады, сондықтан перифериялық қанда қорғаныш қызметін атқара алмайтын көптеген дамымаған түрлері де кездеседі. Лейкоздың даму себептері де Препараттардың организмге әсері, үзақ уақыт цитостатикалық препараттарды қабылдау да жатуы мүмкін. Сондықтан да этиологиясында вирусты - инфекциялық теория, онкогенді және неопластикалық терория,

генетикалық теория, химиялық канцерогенді және ионды радиациялық

биологиялық рөлі. Алмасу теориясы басты орындар алған.


Патогенезі бойынша жедел лейкоз мынадай мүшелерге бөлінеді:

Миелобласты

Лимфобласты

Пролимелоцитарлы

Гистомонобласты

Эритромиеолоз

Мегакариобласты

Дифференцияға үшыраған түрлері.

Ақкқ жедел лейкоздың клиникалық ағымы 4 түрде өтеді:

Анемиялық

Опухоль тәрізді

Аралас

Жедел лейкоз кезіндегі науқастардың шағымы:

Дене температурасының көтерілуіне, 37-31 С, әлсіздік, тамаққа тәбеті

шаппау, сүйектері мен буындарының қақсап ауруы, кейде байқаусыз

жарақаттанып немесе сынуы, дәрігерлік байқаудан өтіп, қан анализін

тапсырғанда н/с тіс экстракциясынан кейін үзақ қанады және мүрынның жиі

қанағыштығы кезінде қан анализінің қорытындысын көрсетеді. Жедел

кезіндегі бірінші клиникалық белгі көбінесе қызыл иектік қанағыштығыі-ші

дәрігерлік байқалуда тері жамылғысының ақшылдығы, тез қанеағыштығына

лимфа кілегейлі қабықтың түйіндерінің үлкейгеніне назар аударады.

Диагностикасы: Жедел лейкоз кезінде дамиды.

Жаралы өлі еттенген гингивит

Гипертрофиялық гингивит

Созылмалы қайталанбалы афтозды стоматит, (өлі еттенген афтолар, терең жараға айналады)

Жара айналған глоссит

Кандидомикоз - көп мөлшерде дәрі қабылдағанда организмнің

резистенттілігі төмендеуінен

Салыстырмалы диагностикасы:

Анемиялық және ( өлі еттенген түрін организмдегі С

витаминінің жетіспеушілігімен салыстырады. Жедел лейкоздың өлі еттенген

түрін Венсанның гингиво - стоматитімен салыстырады.

Сынапты, стоматитпен салыстырады. Диагностикасында

басты рөлді - қан анализінің қорытындысы алады. Емдеуі: гематологпен

бірге

Цитостатикалық препараттарды (6-


Кортикостероидтар (преднизолон,

Кең спектрлі әсері бар, организмнің қорғаныш қызметін арттыратын

препараттар () десенсибилизациялық терапия.

Жергілікті ем - симптоматикалық

Антисептикалық және аурусыздандырғышына өңдеу көрсеткіші бойынша

ферменттер мен кератопластиктерді қолдану.

Созылмалы лейкоз - қалыпты жағдайдағы қан түзілуімен байланыссыз

органдардың ретикулярлы клеткасымен келетін қан элемнеттерінің

патологиялық метаплазиясымен сипатталады, мысалы бауырдың

ретикулогистоцитарлы жүйесінің клеткасын әр түрлі органдардың дәнекер

тілінен оның ішінде тістің пульпасы мен периодонтымен ақкқ этиологиясы

белгісіз, инфекциялы вирусты, радиациялы, алмасу, генетикалық

неопластикалық теория орын алады.

Түрлері: созылмалы , созылмалы лимфолейкоз, созылмалы

ретикулез,

Созылмалы 2 сатыда өтеді.

Қатерсіз - бірнеше жылға созылады.

Қатерлі 3-6 айға созылады.

Созылмалы өлі еттену синдромы басым, ауыз қуысы мынадай

патологиялар тууы мүмкін. Созылмалы гангренозыд пульпит венсанның

жараланып өлі еттенген гингивостоматиті.

Созылмалы қайталанбалы өлі еттенген афтозды стоматит.

Созылмалы лимфолейкоз- ұзақ, қатерсіз, ағымымен сипатталады. Орта және

кәрі жастағы адамдар әсіресе ер адамдар көп ауырады. Көбінесе тері

зақымдалады.

Лейкоцитоз 300-600 мың ІммЗ лимфоциттің көбеюі 80% дейін (М - 20%)

қанда және лимфобласттар пайда болады.

Біртіндеп қызыл қан көрсеткіші мен тромбоцит саны төмендейді. Ауыз

қуысындағы өзгеріс - лимфондты аппараттың гиперплазиясымен

сипатталады. Сілекей бездеріндегі лимфа түзілістері, тіл

үлкейген ыдырайды.

Кей уақытта қызыл иек аймақтарында лейкемиялық инфильтрация дамып, 2-


ші реттік инфекция қосылғанда өлі еттеніп жараға айналады.

Соызлмалы ретикулез - аз кездеседі. Алғашқы симптомы - 1-ші регионарлық

сосын барлық лимфа түйіндерінің үлғаюы.

Аздаған лейкоцитоз 10-12 мың /ммЗ лимфоцитоз, лейкоциттердің саны 11-

40% жетеді, (ТЧ -1-2) бөлінбеген ретикулярлы клеткалар клеткалар пайда

болады. Ауыз қуысы лимфа аппараты үлғайады, қызыл иектің

кілегейлі қабаты қабынады, пародонтальды абсцесстер, қан үюы, қызыл иек

бүртіктері өлі еттеніп, жараланады. Созылмалы қайталанбалы афтозды

стоматит, кандидоз дамиды.

Емдеуі: дәрігер гематологпен бірге.

Ауыз қуысы сауықтандыру. (бүзылған тістерді жүлу, асқынған және

асқынбаған кариесті емдеу, тіс тастарын алу, пародонт ауруларын емдеу).

Жергілікті гемостатиктермен танысады, жиналады. Қан тоқтатқыш губка,

дибринді қабық, тромбин ерітіндісімен ұнтағы, К витамині, адреналин.

Симптоматиялық ем: анестетиктер, ферменттер, антисептиктер,

кератопластикалық препараттар.

Жалпы ем: цитостатиктер, кортокостероидтар: а/б, гемотрансфузия.

Қан ауруы мен қан түзуіне органдардың ауруына

Жедел және созылмалы лейкоз.

Лимфогранулематоз

Агранулоцитоз

Геморрагиялық диатездер

Гемолитиялық анемия

Темір жетіспеушілік анемиясы

Көмірқышқыл араласу кезінде болған бұзылыс ауыз қуысына өзгерістер

әкеледі. Одан диабеттің ұзақтылығы мен ауырлығына байқауға болады. Бүл

жағдайлар кей кезде қантты диабеттің бірінші белгісі болып саналады.

Қантты диабетпен ауыз қуысында болған дәрістермен қатынасы алғаш рет

1862 жылы белгіленген.

Ең бірінші белгісі болып ауызда құрғақшылық пайда болады. Сілекей

бөлігінің кішіреюі ауыз қабығының катаралбды қабынуына әкеп соғады: ол


гиепермиялы жабысқақтау болып келеді. Механикалық ақау болған жерде

ауыз қабығы қан түрінде кей жағдайларда эрозия түрінде болады. Бүндайда

науқастар ыстық, ащы және қүрғақ тамақ ішкенде тістің ауыратынына

шағымданады. Қанда қанттың көп болғанда тіл арқасы өзгереді: ол ақ

шөгінмен жабылған, кебулі, одан ақ аурулы ойықтар пайда болады. Осымен

қатар қант диабетінде парестезияда байқалады.

Л.Д.Резцова (1969) науқастарды қант диабеті кезінде сезгіштік, қышқылға,

тәттіге кей жағдайларда ащыға да тәбеттері болмайды.

Жоғарыдағы көрсетілгендермен басқа қант диабеті кезінде пародонттың

қабынуы да болады. Бірінші кезде катаральды өзгерістер және тіс жегінің

жанулары байқалады, содан кейін тіс жиек қалташалары пайда болады,

альвеолярлы сүйегінің және грануляциялық өсу байқалады. Қант диабетінің

бұрынғы және гингивиттің ауырлығымен тікелей хабар қүрылған. Қант

диабеті кезінде ауыз қуысы мен кілегей қабатының асқыну сияқты

кандидоздың дамуы мүмкін. Қант диабетін емдеуді жүргізу, катаральды

Жалпы ем: цитостатиктер, кортокостероидтар: а/б, гемотрансфузия.

Қан ауруы мен қан түзуіне органдардың ауруына

Жедел және созылмалы лейкоз.

Лимфогранулематоз

Агранулоцитоз

Геморрагиялық диатездер

Гемолитиялық анемия

Темір жетіспеушілік анемиясы

Көмірқышқыл араласу кезінде болған бұзылыс ауыз қуысына өзгерістер

әкеледі. Одан диабеттің ұзақтылығы мен ауырлығына байқауға болады. Бүл

жағдайлар кей кезде қантты диабеттің бірінші белгісі болып саналады.

Қантты диабетпен ауыз қуысында болған дәрістермен қатынасы алғаш рет

1862 жылы белгіленген.

Ең бірінші белгісі болып ауызда құрғақшылық пайда болады. Сілекей

бөлігінің кішіреюі ауыз қабығының катаралбды қабынуына әкеп соғады: ол


гиепермиялы жабысқақтау болып келеді. Механикалық ақау болған жерде

ауыз қабығы қан түрінде кей жағдайларда эрозия түрінде болады. Бүндайда

науқастар ыстық, ащы және қүрғақ тамақ ішкенде тістің ауыратынына

шағымданады. Қанда қанттың көп болғанда тіл арқасы өзгереді: ол ақ

шөгінмен жабылған, кебулі, одан ақ аурулы ойықтар пайда болады. Осымен

қатар қант диабетінде парестезияда байқалады.

Л.Д.Резцова (1969) науқастарды қант диабеті кезінде сезгіштік, қышқылға,

тәттіге кей жағдайларда ащыға да тәбеттері болмайды.

Жоғарыдағы көрсетілгендермен басқа қант диабеті кезінде пародонттың

қабынуы да болады. Бірінші кезде катаральды өзгерістер және тіс жегінің

жанулары байқалады, содан кейін тіс жиек қалташалары пайда болады,

альвеолярлы сүйегінің және грануляциялық өсу байқалады. Қант диабетінің

бұрынғы және гингивиттің ауырлығымен тікелей хабар қүрылған. Қант

диабеті кезінде ауыз қуысы мен кілегей қабатының асқыну сияқты

кандидоздың дамуы мүмкін. Қант диабетін емдеуді жүргізу, катаральды

қабыну мен ауыз қуысы мен кілегей қабатының құрғақшылығын азайтатын емдік заттар белгілеу. Қант диабеті ауруымен ауыратын науқастар ауыз қуысының санациясын өткізу керек, ол дәрігер - стоматологтың диспансерлік тіркеуінде не үшін түрғанын білу үшін.


Иллюстрациялық материал: слайдтар, мультимедиялық проектор.


Әдебиеттер

Негізгі әдебиеттер:


  1. Боровсий Е.В., Иванов В.С., Банченко Г.В. и др. Терапевтическая стоматология. - М., 2007.

  2. Дмитриев А.А. Лечение и профилактика болезней зубов и пародонта. – 2008.

  3. Терапевтическая стоматология: Учебник. В 3-х ч./ Под ред. Г.М. Барера.- М. ; ГЭОТАР-Медиа. Ч.3:Заболевания слизистой оболочки полости рта.-2005.


Қосымша әдебиеттер:


  1. Бер Р., Бауманн М. Ким С. Атлас по стоматологии. – М., 2006.

  2. Леманн К., Хельвиг Э. – Основы терапевтической и ортопедической стоматологии.- М., 2009.

  3. Рациональная фармакотерапия в стоматологии: Руководство для практикующих врачей/ Под общ. Ред. Г.М. Барера, Е.В. Зорян.- М.: Литтерра, 2006.

  4. Царинский М.М. Терапевтическая стоматология.- Ростов-на-Дону, 2008


Бақылау сұрақтары:

  1. Тактика врача стоматолога при патологии ЖКТ

  2. Тактика врача стоматолога при трофических язвах полости рта



Тақырыбы: Ауыздың сілекейлі қабығының жүйелер аурулары кезінде жарақаттануы. Клиникасы, нақтамасы, емі. Дәрігер-стоматологтың тәсілі


Мақсаты: Ауыздың кілекейлі қабығының жүйелер аурулары кезінде жарақаттануы. Клиникасы, нақтамасы, емімен таныстыру.


Дәріс жоспары:

  1. Ауыздын кілегей қабығының жүрек ауруларында болатын өзгерістер.

  2. Асқазан ішек жолдары ауруларында ауыздын кілегей қабығында болатын өзгерістер.

  3. Эндокриндік жүйесі ауруларында ауыз қуысында болатын өзгерістер.