shkolakz.ru   1 ... 9 10 11 12

Кесте 21


Сала кәсіпорындарының 2000–2002жж. жұмысының экономикалық көрсеткіштерінің динамикасы.

Көрсеткіштер

Жылдар

2000

2001

2002
Баға мен траиф индекстері, бірлік*

-электр энергиясы

-табиғи газ

-кокстелетін көмір

-темір мен жүк тасымалы

Еңбек етушілер саны, мың адам*

Еңбек өнімділігінің индексі, бірлік*

Орташа еңбек ақы, руб.*

Металл өнімдеріне ішкі баға индексі*

Прокаттың орташа экспорт бағаларының индексі, бірлік*

Өнімнің орташа рентабельділігі, %

Сальдолық қаржы нәтижесі (кіріс пен шығын айырмасы), млрд.руб.


1.0

1.0

1.0

1.0

778

1.00

4008

1.00


1.00

25.6


66.3


1.26

1.53

1.25

1.34

784

0.96

5430

1.01


0.91

13.2


33.8


1.58

2.08

1.40

1.61

717

1.08

7153

1.28


0.96

16.1


41.0


*Жалпы сала бойынша кезеңнің соңына. Еңбек өнімділігі 1 жұмысшыға келетін болат балқыту бойынша есептелген.

Қарастырылып отырған кезең бойында аса маңызды материалды ресурстардың шығын нормаларының төмендеуі 2.5 %-ға дейін болды. Өзге факторлар әсерінен өнімнің өзіндік құнының өсімі байқалды. Өнімнің өзіндік құнының жоғарылауы 79 %-ға ішкі, 21%-ға сыртқы факторлар әсерімен негізделген болатын /23/.

Кесте 22


Ірі кәсіпорындардағы өнім өндірісі мен өткізу шығындарының құрылымы


Кәсіпорындар (комбинаттар)

жылдар

өндіріс пен өткізу шығындары

барлығы

Соның ішінде

Материалды шығындар

Еңбек жалдақысы мен әлеуметтік қажеттілікке аударылатын шығындар

Негізгі қор амортиза-циясы

өзге шығындар

Магнитогорск

1996

1999

2001

100.0

100.0

100.0

73.1

77.0

78.6

10.4

9.7

9.6

7.1

2.2

2.0

9.4

11.1

9.8

Череповецк

(“Северсталь”)

1996

1999

2001

100.0

100.0

100.0

73.6

70.9

75.4

10.7

10.7

21.6

4.9

1.6

1.3

10.8

16.8

10.7

Новолипецк

1996

1999

2001


100.0

100.0

100.0

78.4

77.9

79.8

7.4

9.4

12.8

6.3

3.1

1.8

7.9

9.6

5.6

Батыс Сібір

1996

1999

2001

100.0

100.0

100.0

68.9

73.9

74.6

13.8

17.0

19.0

7.6

3.4

2.3

9.7

5.7

4.1

Нижнетагильск

1996

1999

2001

100.0

100.0

100.0

83.1

77.2

69.5

6.4

9.6

12.1

3.7

2.8

3.1

6.8

10.4

15.3

Кузнецк

1996

1999

2001

100.0

100.0

100.0

72.0

69.6

72.1

10.7

18.6

17.1

2.8

3.8

1.7

14.5

8.0

9.1

Орск-Халиловск

(“Носта”)

1996

1999

2001

100.0

100.0

100.0


72.6

70.6

77.9

14.6

14.1

14.7

5.8

2.3

2.0

7.0

13.0

5.4

Челябинск

(“Мечел”)

1996

1999

2001

100.0

100.0

100.0

71.2

75.4

74.4

10.4

10.1

13.2

5.1

3.5

1.6

13.3

11.0

10.8

Оскольск

1996

1999

2001

100.0

100.0

100.0

67.7

65.9

66.9

13.3

10.7

15.1

6.9

2.6

1.7

12.3

20.8

16.3

“Эксперт РА” рейтингтік агенттігінің мәліметтері бойынша есептелген.


Тарауда жасалған талдау қалыптасқан жағдайда ресейлік металлургиялық кәсіпорындардың қызмет нәтижелері негізінен сыртқы факторлар әсерімен анықталады: доллар курсы, отын-энергетикалық кешен мен темір жол транспорты өнімі мен қызметінің баға өзгерісі, әлемдік металл өнімі рыногының конъюктурасы. Дәл осы факторлар әсерінен 2001-2002 жж. сала кәсіпорындарының экономикалық және қаржы көрсеткіштері айтарлықтай төмендеді.

Сала кәсіпорындарында өндіріс эффективтілігін жоғарылату резервтері жеткіліксіз пайдаланылады-еңбек өнімділігінің өсім қарқындылығы төмен, өнімнің материалдық қажеттілігі төмендемей отыр.


Сала кәсіпорындарын мемлекеттік қолдау шараларын жүзеге асыру қажет. Олардың қатарына төмендегілерді жатқызуға болады:

-табиғи монополиялардың тарифтік саясатын аса тиімді реттеуді қамтамасыз ету;

-металл өнімдерінің негізсіз импортынан ішкі рынокты қорғау;

-сыртқы рыноктарды ресейлік өндірушілерді қорғауды жүзеге асыру.


Қорытынды


Халықаралық еңбек бөлінісінің қазіргі қалыптасқан жағдайында Ресейдің аса маңызды салалық мамандануының бірі-ұлттық металлургиялық өнеркәсіп.

Ресейдің металлургиялық кешен құрамына тек қара және түсті металлургия ғана емес, өндірістік процестің өзара байланысты салалары мен стадияларының тұтастығы – минералды шикізат өндіруден дайын өнім шығаруға дейін –кіреді. Ресейдегі қара металлургия өндірісі негізінен үш аса маңызды металлургиялық база кәсіпорындарында орналасқан: Орал, Орталық және Сібір.

Ресей металлургиясының өнімдері дүниежүзілік метал өндірісі мен саудасында айтарлықтай үлес алады: 2001 ж. Ресейде 59 млн тонна болат өндірілген, ол әлемдік өндірістің 7% -ы (4 орын). Оның ішінде қара металдар прокатының өндіріс көлемінің 55%-ы экспортталды, ол 26 млн тонна немесе әлемдік сауданың 10% болып табылады (1-ші орын). Ресейдің түсті металдардың негізгі 6 түрінің дүниежүзілік өндірістегі үлесі ( алюминий, никель, мыс, мырыш, қорғасын, қалайы) 8,5% болып табылады. Экспортқа негізгі түсті металдардың жалпы ұлттық өндірісінің 80%-ы кетеді, сирек металдардың 70%-ы кетеді. Қара металлургияның ресейлік экспортында шикізат пен жартылай фабрикаттар (руда, лом, кокс, шойын, құймалар т.б.) 60%-н құрайды.

Жалпы алғанда, металлургиялық өнеркәсіптің даму және модернизация перспективалары айтарлықтай мөлшерде металлургиялық компаниялардың өзіндік қаржы көздерін қалыптастыру мен несие тарту мүмкіндіктеріне байланысты болмақ. Бұл, өз кезегінде, инвестициялық, тарифтік, инновациялық және бюджеттік саясат, сыртқы экономикалық қызмет, салық салу, баға бекіту және өзге де көптеген салалардағы заңдарды жетілдірумен байланысты.


Қазіргі кезде металлургиялық кәсіпорындлардың айтарлықтай бөлігі өзінің рентабельділік шегіне жетті. Егер саналы дамытудың оптимизациясына қатысты түбегейлі шаралар қолданбаған жағдайда металлургиялық өнекәсіпті дамудың негативті сценариі күтіп тұр.

Ресей металлургиялық өнеркәсібінің дамуындағы айтарлықтай тежеу оның өнімдерінің бәсекелестігінің жеткіліксіз болуы болып табылады. Бұл Ресейдің металлургиялық өндірісінің технологиялық деңгейі өнеркәсіптік дамыған елдермен салыстырғанда төмен болуына байланысты. Металлургияда қолданылып жүрген технологиялық схемалардың тек 30%-ы ғана қазіргі кезгі дүниежүзілік деңгейге сәйкес келеді, ал 28%-ы ескірген болып саналады және модернизацияға ерекше резервтері жоқ. Оның үстіне металлургиялық өнеркәсіптегі негізгі өндірістік қорлардың белсенді бөлігінің (машина мен құрал-жабдық) орташа тозу деңгейі қазіргі кезде 70% құрайды.

Өндірістердің жеткіліксіз жоғарғы технологиялық деңгейі Ресей металлургиясының бірқатар негізгі техникалық – экономикалық көрсеткіштерінің дамыған елдер (АҚШ, ЕО, Жапония) металлургиясынан айтарлықтай артта қалуын негіздейді:

Металл өнімдері рыногының даму перспективалары мен отандық металлургияның бәсекелестігіне әсер ететін факторлар металлургия өнеркәсібінің 2010 жылға дейінгі дамуының негізгі бағыттарын анықтайды. Ресейдің металлургия өнеркәсібінің алдағы уақытта, дамуының басты мақсаты ішкі және сыртқы рынокқа талап етілетін номенклатура сапасы мен көлемі жағынан бәсекеге төзімді өнім жеткізу.

Бұл мақсатқа жетудің негізгі жолы–барлық өндірістік қайта өңдеулерде түрлі инновацияларды кең көлемде және жылдам ендіру. Инновациялық – инвестициялық іс-әрекетті күшейту Ресейлік металлургиялық кәсіпорындардың дамуын тежейтін жағымсыз факторлардың әсерін әлсіретіп, өндірістік потенциалдың түбегейлі жаңаруын қамтамасыз етеді, өнімнің дәстүрлі және жаңа түрлерін шығаруды кеңейтуге мүмкіндік береді.


Мазмұны

Кіріспе……………………………………………………………………


І Тарау. Ресейдің металлургиялық кешеніне жалпы сипаттама………

1.1 Металлургиялық өнеркәсіптің Ресей экономикасындағы ролі………...

1.2 Ресей металлургиясының 2010 жылға дейінгі дамуының

негізгі бағыттары……………………………………………………….………

1.3 Ресейдің әлемдік рынокқа енуінің тиімді жолдары………………….….


ІІ-Тарау. Ресейдің қара металлургиясының даму ерекшеліктері …….

2.1 ТМД елдерінде қара металлургия мен болат рыногының

даму тенденциялары…………………………………………………………..


    1. Қара металлургия өнімдерінің негізгі экспортер – кәсіпорындарына

шолу………………………………………………………………………….….

    1. Ресейдің қара металлургиясының экономикалық көрсеткіштерінің

өзгеру тенденциялары…………………………………………………………

Қорытынды ………………………………………………………….….

Әдебиеттер тізімі………………………………………………………..


<< предыдущая страница