shkolakz.ru 1 2 ... 8 9

Ресе́й (гр. ΡωσίαРусь[6]; ресми түрде — Ресе́й Федера́циясы орыс. Росси́йская Федера́ция немесе Ресе́й орыс. Россия[7], қысқартылған атауы — РФ орыс. РФ [8]) — Азия мен Еуропа құрлықтарында орналасқан мемлекет. Жер аумағы жағынан дүние жүзіндегі ең үлкен мемлекет. Ресейдің мәдениеті дүниедегі ең ұлы мәдениеттердің бірі, жетістіктері орасан көп. Саяси жағынан Ресей — ықпалы зор мемлекет, БҰҰ Қауіпсіздік кеңесінің тұрақты мүшесі[9]. Ресейдің экономикасы жылына орташа есеппен 7% жылдамдықпен өсуде[10], бұл дүние жүзіндегі ең жоғары өсу қарқындарының бірі. Орасан зор табиғи байлықтары, қуатты қарулы күштері мен білім деңгейі өте жоғары халқы — Ресей қуатының кепілі.[11]

Мазмұны


 [жасыр

  • 1 Экономикалық-географиялық жағдайы

  • 2 Мемлекеттің қалыптасу тарихы

  • 3 Геосаяси жағдайы

  • 4 Әкімшілік-аумақтық құрылымы

  • 5 Табиғат жағдайлары

  • 6 Табиғат ресурстары

    • 6.1 Минералдық ресурстары

    • 6.2 Жер ресурстары

    • 6.3 Агроклиматтық ресурстары

    • 6.4 Орман ресурстары

    • 6.5 Су ресурстары

    • 6.6 Биологиялық ресурстары

    • 6.7 Рекреациялық ресурстары

  • 7 Халқы

    • 7.1 Демографиялық көрсеткіштер

    • 7.2 Еңбек ресурстары

    • 7.3 Халқының ұлттық құрамы

    • 7.4 Орналасуы

  • 8 Мәдениеті

    • 8.1 Ежелгі Русь мәдениеті

  • 9 Ірі қалалары

    • 9.1 Ірі қалаларының тізімі

  • 10 Шаруашылығы және өнеркәсібі

  • 11 Ауыл шаруашылығы

    • 11.1 Өсімдік шаруашылығы

    • 11.2 Мал шаруашылығы

  • 12 Көлік географиясы

  • 13 Байланыс

  • 14 Экономикалық аудандары

  • 15 Cыртқы экономикалық байланыстары

    • 15.1 Сыртқы сауда

    • 15.2 Туризм

  • 16 Дереккөздер

  • 17 Сыртқы сілтемелер

Экономикалық-географиялық жағдайы

Оңтүстік пен оңтүстік-шығыста Қытаймен , оңтүстік-шығысында Солтүстік Кореямен , Монғолиямен , Қазақстанмен , Әзірбайжанмен , оңтүстік-батыста – Украинамен , батыста – Финляндиямен , Беларусьпен , Эстониямен , Латвиямен , Норвегиямен шектеседі.


Ресейдің ауа райы оның үлкен аумағына байланысты әр түрлі: көп аумағы континенталды немесе қоңыржай континенталды, ұзақ қысымен және қысқа ыстық емес, соған қарай Ресейді 3 үлкен аумақты аймаққа бөлуге болады:


  • Еуропалық Ресей, Орал тауынан батысқа қарай аумақты алып жатыр.

  • Сібір, Оралдан Тынық мұхиты жағалауына дейін созылып жатыр.

  • Қиыр Шығыс Ресейі.

Ресей Федерациясы Еуразияның солтүстік-шығысында орналасқан, аумағы жалпы құрлықтың 1/8 бөлігін қамтитын, жерінің ауданы жөнінен дүниежүзінде бірінші орын алатын аса ірі мемлекет. Ресей жері батыстан шығысқа қарай 9 мың км-ге (Калининград облысын есептемегенде), солтүстіктен оңтүстікке қарай 4 мың км-ге созылып жатыр. Ел аумағы 11 сағаттық белдеуді қамтиды[12].

Ресей аумағының 1/4-і Еуропада, 3/4-і Азияда орналасқан. Оның жағалауларын үш мұхиттың суы шайып жатыр. Ресей Федерациясының шекарасының жалпы ұзындығы 58,3 мың км, соның ішінде теңіздік шекара 38 мың км-ді құрайды.

Ресейдің әлемдегі ең ірі материкте орналасуы оның экономикалық-географиялық жағдайының қолайлы жағы болып табылады. Өйткені Еуразияда дүние-жүзі мемлекеттерінің 40%-дан астамы, халықтың басым көпшілігі орналасқан. Жалпы алғанда, Ресейдің 12 мемлекетпен теңіздік шекарасы бар, ал 14 мемлекетпен құрлық арқылы байланысқан. Ресей құрамына енетін Калининград облысы анклав болып табылады, өйткені оның елдің негізгі бөлігі мен ортақ шекарасы жоқ.


Көршілес мемлекеттердің көп болуы, олардың көпшілігінің неғұрлым дамыған батыс бөлікте орналасуы елдің сыртқы байланыстарына қолайлы ықпал етеді. Дегенмен Ресей өзінің көршілік жағдайының қолайлы тұстарын әлі де болса толығымен пайдаланбай келеді. Ресейдің географиялық орны әлемдік экономикалық орталықтарға қатысты алғанда, қолайсыз болып табылады. Өйткені ол Батыс Еуропаның дамыған елдерімен, АҚШ және Жапониямен тікелей құрлық арқылы шектеспейді, аса маңызды теңіздік сауда жолдарынан алыста орналасқан. Алайда ел аумағының Еуропаны Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азия елдерімен теміржол арқылы байланыстырып жатуы, Солтүстік теңіз жолын игеруі Солтүстік Еуропа, Оңтүстік-Шығыс Азия елдерімен байланысты жақсартуға оң ықпал етеді. Қиыр Шығыстың айрықша орны әлемдегі үш ірі мемлекеттің (Ресей, Қытай, Жапония) тоғысында жатуымен анықталады. Ресейдің тынық мұхиттық жағалауы Азия-Тынық мұхит аймағындағы елдердің барлығымен де теңіз арқылы байланыс орнатуға мүмкіндік береді.[11]



следующая страница >>