shkolakz.ru 1 ... 5 6 7 8

10,11-тақырып: Хабардың тақырыбы.

Бұл жолда жұма күні, 2001 жылдың 28 тамызында, 18 саат 24 минут 54 секундта tomsk.fio.ru сервері 195.208.174.249 IP-адреспен metodist атпен компьютерден бұл хатты аланы көрсетілген.

ЕСКЕРТУ. Dialup сөзі осыда боландықтан, Интернетке қосылу маынасын телефон арқылы звондауды білдіреді, сіздің корриспондентіңіз қосылуды қолданан жоқ.

Енді бұл серверді посетить ету ана қалды, бұдан орнатылан провайдердің сайтымен танысу, қолданушылардың заңсыз әрекеттеріне қарсы күрес қызметтерінің электрондық почтасының адресін білу(әдетте оның адресі мынадайтүрде болады: abuse@tomsk.fio.ru)және оан спамердің хатын жіберіңіз. Қызмет жұмысшылары хаттын тақырыбын оқып, сервер журналының файлдарына қарап, қандай компьютерден және қандай қолданушымен хат жіберілгенің, содан кейін өлшем қабылданады немесе қолданушыа өзінің серверіне кіруге рұқсат бермейді немесе компетенттік органдара хабарлайды.


  1. Хабарлар қасиетінің көру тересесін жабыңыз.

Өкінішке орай, қылмыскердің ІР-адресін үнемі таба алмайсыз. Арнайы серверлар бар, мысалы: http://www.guickmail.ru, ІР-адресін көрсетпейтін хаттаркелгенде.

Егер спам немесе «почталық бомба» жіберетін қастандық жасай тын адам , Мәскеуде болса, сіз онымен жұмыс істей аласыз.

Не істеуге болады? «Почталық бомбаны» жоюа болатыны және ШАР протоколының мүмкіндігіне байланысты провайдерде өзінің есепке тіркеу жазбасында: онда хатты іске жіберу керек емес. Ол мүмкіндікке арнайы программалар қолданады, http://www.freeware.ru сайтынан тегін көшіруге болатын немесе Magic Mail Monitor сияқты немесе The Bat! (http://www.freeware.ru - студенттерге арналан тегін версия, $25 тұрады). Бұл программалар, IMAP протоколыныңмүмкіндігіне байланысты, хабардың тақырыбын көрсетуге, оның өлшемі жайлы ақпарат беруге және сонымен қатар керексіз хабарларды серверден жоюа мүмкіндік береді.


Қолданушылардың қатысуынсыз почтаны өңдеу үшін тармақталан почталық системасын әзірлеу.

Тек жеңілдету үшін ана емес, сонымен қатар өзіңіздің мойыныңыздаы мәселені почталық сервердің мойыңына аудару үшін тегін почталық жәшікті қолданан оңай(www.mail.ru, www.inbox.ru, www.chat.ru, www.freeware.ru, www.mailru.com, www.zmail.ru, т.с.с.). Үшінші бөлімде сіз www.mail.ru почтасының Microsoft Outlook Express почталық программасымен қызмет атқаратын тапсырмасын орындаңыз.

Сонымен қатар, www.mail.ru сияқты өркенделген почталық системалары келген почтаны фильтрлеуге мүмкіндігі және қайта жіберу немесе хабарды сол арада жою. Оның үстіне жәшіктін өзіне хабар түспейді. 3бөлімде практикалық жұмыста сіз www.mail.ru почталық жәшікте осындай фильтрге баптау жасадыңыз.

www.mail.ru серверінде және де басқа серверлерден, басқа почталық жүйелерден автоматты түрде почтаны алу мүмкіндігі бар, тек қана почталық серверін, қолданушы аты және парольін көрсетсе боланы, сол кезде почтаны жинаушының өзі көрсеткен атпен және парольмен керекті серверге кіріп, одан барлық почтаны сіздің серверіңіздегі жәшігінізге көшіреді.

Қолданушының көмегінсіз почтаны қарастыру кезінде тармақталан почталық жүйені құру үшін өзіңіздің жәшігіңіздің жүйесін жасаңыз. Мысалы, өзіңіздің немесе жәшік ретінде ххх@.mail.ru құрып, осы жәшіктен ана почтаны алатындай етіп өзіңіздің почталық программаңызды жасаңыз. Ал енді таы бірнеше басқа тегін почталық серверлерде почталық жәшіктерді жасаңыз немесе соның өзіне де, бірақ басқа атпенен (мысалы, ххх@mail.ru, ххх@inbox.ru, ххх@chat.ru ) және ххх@.mail.ru –а барлық түскен хабарламаларды сақтаусыз автоматты түрде көшіретіндей қылып жасаңыз. Енді сіз ххх@chat.ru адресін өзіңіздің достарыңыза бере аласыз және тек осымен олара өзіңіздің хаттарыңыздың қайтарылатын адрес негізінде ұсына аласыз. ххх@chat.ru адресі официалды хат алмасу үшін қызмет жасасын. Ал ххх@.mail.ru адресін барлық күдікті жерлерге қалдырыңыз, яни конфиренцияларда, қонақжай кітаптарында, хабарландыру тақтасында қалдырыңыз және осы адреспен сенімсіз адамдара хаттарына қол қойыңыз.


Өз хаттарыңыза қалаулы қайтарымды адресті таңдай жасау мүмкіндігін алу үшін, мысалы, Microsoft Outlook Express 5.0-де, онда осы почталық программада әртүрлі қайтымды адрестермен берілген бірнеше почталық жазбаларды құру керек. Барлық осы жазбаларда SMTP-өз провайдеріңіздің серверін көрсету қажет және почтаны алу үшін әрбір жазбаны қолдануды тоқтату керек.

Тапсырмалар:

Пуск командасын таңдап Орындау. Программаны іске жіберу терезесінде қысқа анықтаманы алу үшін DrWebWCL/? командасын енгізіңіз.

Тапсырма. Дисководқа жұмсақ диск салып және антивирустық программаны іске жіберу үшін DrWeb командасын енгізіңіз, А: дискісін тексеру және емдеу үшін.


  1. Пуск батырмасын шерту арқылы Орындау командасын таңдаңыз, содан кейін Программаны іске жіберу терезесінен мына команданы енгізіңіз: DrWebWCL А:/AL/CUP/HA/QU/CL.

  2. Виртуалды базаны іске жіберу және компьютердің жадысын тестілеу процесін бақылаңыз, содан кейін А: дискін тестілеңіз.

  3. А: дискін тестілеудің қорытындысы жайлы хабардан кейін, таы бір флоппи-дискті Тексеру сұраына жауап алу үшін Жоқ батырмасын шертіңіз.

  4. Дисководтан жұмсақ дискті шыарыңыз.

Сұрақтары:

  1. Ақпараттық қаіпсіздік деген не ?

  2. Ақпараттық қауіпсіздіктің негізгі аспектісін жаз?

  3. Ақпараттық қаіпсіздіктің қиындықтарын шешу деңгейін жазу?

  4. Ақпаратты қорау деңгейін жаз?

  5. Компьютерлік қылмыстардың амалын түсіндір?

12,13-тақырып: Графикалық интерфейс режимінде DrWeb программасын қолдану.
  1. Толық экранды интерфейс режимінде DrWeb прогаммасын іске қосу үшін Windows басты мәзірінен Программалар командасын таңдаңыз Doctor Web Doctor Web немесе DrWeb32W лақабын (ярлык) шертіңіз. Программа іске қосыланнан кейін сол арада виртуалдық база іске жіберіледі, содан кейін компьютердің операциялық жадысын тестілеу басталады. Тестілеудің жолы тестілеу терезесінде ашылады. Жадыны тестілеу аяқталаннан кейін тоқтатылу басталады.


Программамен жұмыс істеуді жаластыруа болады, егер экранның жоары жолында орналасқан бастапқы мәзірді қолданса. Мәзірді активизациялау үшін F10 батырмасын басу керек немесе 2-сур. көрсетілгендей мәзірдегі керекті пунктті тышқанның сол жаын басу арқылы:

    • DrWeb программасының бастапқы мәзірінде: Файл, Түр, Баптау, Тіл, Көмек режимдері бар;

    • Файл мәзірі: вирусқа тексеру процесін іске жіберуді немесе программаның жұмысын сақтайды, аяқтайды;

    • Түр мәзірі: терезедегі программаның нұсқасын көруге болады;

    • Баптау мәзірі: программаның баптауын өзгерту үшін, Интернет арқылы Windows95-2000 үшін DrWeb-ті жаңарту;

    • Тіл мәзірі: орысша, қазақша немесе аылшын тілінде аудару;

    • Көмек мәзірі: анықтаманы шақыру үшін арналан.

  1. Көмек мәзірінен Көмек бөліктері командасын таңдап, анықтама сипаттамасының терезесін ашыңыз. Мазмұны қосымшасын ашып, Программаны іске қосу бөлігінен тақырып таңдаңыз.

Программа терезесінің басқарушы элементтері Анықтама ақпаратын оқып, Мазмұны батырмасын шертіп және Баптау панелінен Баптау панелін сканерлеу тақырыбын оқып, вирустық обьектіге реакциясын Баптау.

Тапсырмалар:

  1. web-шолушысын іске жіберіңіз. Адрес өрісіне http://www.adinf.ru/russian/adinf/download.htm адресін енгізіңіз. ADinf версиясын таңдап, мысалы ADinf32, Алу батырмасын шертіңіз, содан кейін Файлды іске қосу терезесінде Бұл файлды сақтау жалаушасын дискке орнатыңыз және ОК батырмасын шертіңіз. Сақтау терезесінде папканы көрсетіңіз, алатын программаны сақтайтын жерге және Сақтау батырмасын басыңыз. Содан кейін программаны Интернеттен сіздің компьютеріңіздің дискісіне көшіріледі.

ЕСКЕРТУ. ReGet менеджерін қолдану арқылы программаны іске қоса аласыз.
  1. ADinf-ті орнату үшін барлық қабықшалардың жұмыс істеуін тоқтатыңыз. Пуск Орындау командасын таңдап, содан кейін Шолу(Обзор) батырмасын қолданып, Интернеттен алынан ADinf орнату пакетінің файлы мен папкасын табыңыз. Осыдан кейін орнатылу программасы шыады. Ары қарай батыррмасын баса отырып және «Орнату мастері» хабаршасын мұқият оқи отырып, орнатылу процесінің сатыларына көше беріңіз.


Лицензиялық келісімді оқып аланнан соң, сіздің бұл келісіміңіздің барлық шарттарына келісетіндігіңізді білдіру үшін «Иә» батырмасын басыңыз.

Орнату үшін каталог таңдау, функционалдау типін таңдау , шыу папкасын таңдау, ADinf баптаулары, сканер-антивирусты таңдау, файлдарды көшіру басты сатыларында сіз Әрі қарай батырмасын басуыңыза болады, осы кезде орнатылудың барлық параметрлері Әдепкі қойылады. Файлды көшіруден кейін және ОЖ-ні орнатудың жаңаруының соңы батырмаларына «Орнату аяқталды» терезесінде «ReadMe файлын оқу» және ADinf-ті жіберу белгілерін орнатыңыз. «Дайын» батырмасын басыңыз.

Оқыаннан кейін ReadMe файлымен берілген Блокнот терезесін жабыңыз.

  1. ОЖ-ні орнату кезінде «ADinf-ті іске жіберу» белгісі орнатыландықтан, орнату процесі аяқталан соң ADinf-ті жіберу орындалады, содан кейін экрана «Создать таблицы данных для всех жестких дисков компьютера?» хабарламасы шыады. «Создать» батырмасын басып кесте құру операциясын шыарыңыз. Кестені құру аяқталаннан соң 5-сур. көрсетілгендей ADinf терезесінде файлдар туралы мәлеметтері бар кестелерді құрудың күнімен тексерілген дискілер тізімі көрсетіледі.

1. Жергілікті желі түсінгі

2. Ақпараттық желілер түсінігі, Электрондық пошта түсінігі

3. Компьютерлік желілер жіктелуі, тарихы

4. Компьютерлік желілерде қолданылатын программалық жабдықтар

5. Интернет шыу тарихы


14,15-тақырып: Компьютерлік вирусологиясына кіріспе.

DrWeb антивирустық бадарламалар пакетін қолдану.

32-битті Windows (сонымен қатар Windows 95,98,ME,NT,2000) операциялық жүйе үшін қысқаша атауы DrWeb for Windows 95-2000 немесе DrWeb32W бадарламасының қолданылуын қарастырайық. Windows үшін бұл версия 2 вариантта шыарылан: графикалық интерфейспен (DrWeb32W) және онсыз (DrWeb32 WCL). Екі вариантта бұйрық жолының бірдей параметрлер(кілттер) жинаын қолдайды, күнделікті емес бір рет қолдануа бірінші режим қолайлы.


Антивирусты командалық жол варианты бойынша жіберу үшін Пуск батырмасын шертіп, Орындау командасын таңдап, ал содан кейін Іске жіберу терезесінен Шолу(Обзор) батырмасын басу арқылы DrWeb WCL папкасын және файлын табыңыз, Ашу батырмасын басыңыз.Ашылан Программаны іске жіберу терезесінің Ашу өрісіне параметрді және команданың кілтін енгізіңіз, 1-сур.көрсетілгендей, ОК батырмасын шерту арқылы программаны іске жіберіңіз.

DrWeb-ті іске жіберу үшін командалық жол еелесідей болады:

DrWebWCL[диск: [пуск] ] [кілт]

диск қайда: қатты дисктің логикалық құрылылары немесе жұмсақ дисктің физикалық құрылылары F:, A: немесе * - қатты дискідегі барлық логикалық құрылыларды білдіреді.

путь – бұл жол немесе файлдарды сұрайтын маска.

Маңызды кілттер:

/AL-берілген құрылы барлық файлдардың диагностикасы;

/CU[P]-дисктерді және файлдарды емдеу, табылан вирустарды жою;

/DL-файлдарды жою;

/HA[деңгей]-файлдың эвристикалық анализы және олардың ішінен белгісіз вирустарды іздейді;

/KP[файлдың аты]-протокол жұмыстарының файлда жазылуы (REPORT.WEB файлында);

/CL-командалық жол режимінде программаны іске жіберу, файлды тестілеу;

/QU-тестілеуден кейін DOS-қа шыу;

/?-қысқа анықтаманы экрана шыару.

Егер DrWeb командалық жолында ешқандай кілт көрсетілмесе, онда іске жіберу туралы ақпарат DRWEB.INI конфигурациясынан оқытылады. Файл конфигурациясы DrWeb программасымен жұмыс істеу процесінде әзірленеді.

Әдепкі(По умолчанию) бастапқы сканерлеу режимі DrWeb CL/AR/FM/HA/HI/RPREPORT.DWB/RV/SO/UP командалық жолына сәйкес келеді.

Тапсырмалар:

1.petrov@mail.ru мекен –жайынан жіберілген хабарламаны блакировкаа түсіру керек. Бұл үшін мына командаларды орындаңыз Сервис→ ереже, ал хабарлама үшін→тізім. Үлгілердегідей блакировкаа түскен жіберушілерді ереже терезесінде хабарлама үшін «Қосу» терезесінде жіберушінің электрондық поштасының мекен-жайын көрсетіңіз яни блакировкаа түсіргіңіз келген жіберушінің «қосу» терезесінде электрондық поштасының мекен-жайын көрсетіңіз және де пошталық хабарламаның жалаушасын орнатыңыз. ОК батырмасын шертіңіз. ОК батырмасын шерте тұрып, ережеге арналан хабарлама терезесін жабыңыз.


2.Мекен-жайын блакировкаа түскенше тексеру үшін Outlook Express жазбасын petrov@mail.ru мекен-жайымен құрыңыз .

3. Хабарлама жіберуші petrov@mail.ru адрес арқылы блакировканың орындарын тексереміз, ол үшін Outlook Express саймандар тақтасында «Құру»батырмасын шертеміз. «Құру» терезесінде хабарлама жіберуші блакировкаа түскен жіберушіні мекен жайын жазу керек. «Кімге» деген өрісте өзіңіздің электрондық поштаның мекен- жайын енгізңіз. «Жіберу» батырмасын шертіп, өзіңізге хабарлама жіберіңіз. Хабарламаның жеткенін тоспай- ақ, жеткізу батырмасын шертіңіз және мынаан назар аударыңыз, сіздің хабарламаңыз блакировкаа түскен мекен- жайдан алынан қаттамаа өшірілген, демек ереже бойынша бекітілген.

4. Outlook Express терезесін жабыңыз.

Сұрақтар:

1. Желілердегі операциялық жүйе түсінігі, қызметі

2. Жергілікті желіге компьютерлерді байланыстыруды дамыту технологиясы.

3. Модем түсінігі протокол айырбастауы

4. клиент - сервер архитектурасының қосымшалары.

5.Жергілікті желілерде әкімшілдікті ақпаратпен қорау


Б) Зертханалық сабақтардың құрылымы:


1,2 Зертханалық жұмыс.

DrWeb программасын командалық жол режимінде қолдану.

Пуск командасын таңдап Орындау. Программаны іске жіберу терезесінде қысқа анықтаманы алу үшін DrWebWCL/? командасын енгізіңіз.

Тапсырма. Дисководқа жұмсақ диск салып және антивирустық программаны іске жіберу үшін DrWeb командасын енгізіңіз, А: дискісін тексеру және емдеу үшін.


  1. Пуск батырмасын шерту арқылы Орындау командасын таңдаңыз, содан кейін Программаны іске жіберу терезесінен мына команданы енгізіңіз: DrWebWCL А:/AL/CUP/HA/QU/CL.
  2. Виртуалды базаны іске жіберу және компьютердің жадысын тестілеу процесін бақылаңыз, содан кейін А: дискін тестілеңіз.


  3. А: дискін тестілеудің қорытындысы жайлы хабардан кейін, таы бір флоппи-дискті Тексеру сұраына жауап алу үшін Жоқ батырмасын шертіңіз.

  4. Дисководтан жұмсақ дискті шыарыңыз.

3,4 Зертханалық жұмыс

Графикалық интерфейс режимінде DrWeb программасын қолдану.

1.Толық экранды интерфейс режимінде DrWeb прогаммасын іске қосу үшін Windows басты мәзірінен Программалар командасын таңдаңыз Doctor Web Doctor Web немесе DrWeb32W лақабын (ярлык) шертіңіз. Программа іске қосыланнан кейін сол арада виртуалдық база іске жіберіледі, содан кейін компьютердің операциялық жадысын тестілеу басталады. Тестілеудің жолы тестілеу терезесінде ашылады. Жадыны тестілеу аяқталаннан кейін тоқтатылу басталады.

Программамен жұмыс істеуді жаластыруа болады, егер экранның жоары жолында орналасқан бастапқы мәзірді қолданса. Мәзірді активизациялау үшін F10 батырмасын басу керек немесе 2-сур. көрсетілгендей мәзірдегі керекті пунктті тышқанның сол жаын басу арқылы:

    • DrWeb программасының бастапқы мәзірінде: Файл, Түр, Баптау, Тіл, Көмек режимдері бар;

    • Файл мәзірі: вирусқа тексеру процесін іске жіберуді немесе программаның жұмысын сақтайды, аяқтайды;

    • Түр мәзірі: терезедегі программаның нұсқасын көруге болады;

    • Баптау мәзірі: программаның баптауын өзгерту үшін, Интернет арқылы Windows95-2000 үшін DrWeb-ті жаңарту;

    • Тіл мәзірі: орысша, қазақша немесе аылшын тілінде аудару;

    • Көмек мәзірі: анықтаманы шақыру үшін арналан.

  1. Көмек мәзірінен Көмек бөліктері командасын таңдап, анықтама сипаттамасының терезесін ашыңыз. Мазмұны қосымшасын ашып, Программаны іске қосу бөлігінен тақырып таңдаңыз.

Программа терезесінің басқарушы элементтері Анықтама ақпаратын оқып, Мазмұны батырмасын шертіп және Баптау панелінен Баптау панелін сканерлеу тақырыбын оқып, вирустық обьектіге реакциясын Баптау.


  1. Программаның бастауын өзгертіңіз, Баптау мәзірінен Орнатуды өзгерту командасын таңдаңыз(2-сур.). DrWeb-ді Орнату терезесінен (3-сур.) Қимыл қосымшасын таңдап, обьектінің типін таңдай отырып, онымен бірге қимыл бер, мысалы, инфицирленген файлдар үшін Емдеу жалаушасынорнатыңыз, емделмейтіндер үшін – Жою.

Тексеру қосымшасын ашып, Эвистикалық анализ жалаушасын орнатыңыз,Жадыны тексеру, Каталогтарды тексеру.

Қолдану барысын шерту арқылы, программаның баптауының параметрін өзгертуді аяқтаңыз. ОК батырмасын басу арқылы , DrWeb-ті Орнату терезесін жабыңыз.

  1. Дискті вирусқа қарсы тексеру үшін дискті белгілеп Тексеруді бастау батырмасын шерту керек. Содан кейін диск вирусқа қарсы тексеріледі, программаның статусы жолында тексерілген файлдардың аттары тұрады, 4-сур. көрсетілгендей:

Сіз операцияны Аяқтау барысында шерту арқылы үзе аласыз.

  1. Тексеру аяқталаннан кейін статистиканы көру үшін Түр мәзірінен Статистика командасын таңдаңыз.

  2. Программамен жұмысты аяқтау үшін Файл мәзірінен Шыу командасын таңдаңыз.

Назар аударыңдар. Егер тестілеу процессінде вирус табылса, онда ол жойыланына қарамастан, DrWeb программасымен жұмыс аяқталаннан кейін компьютерді қайта іске жіберіңіз.

ADinf дискісінің антивирус-ревизоры

Сканер-программасынан басқа, үстіде қарастырандай DrWeb программасынан басқа да антивирустық программалардың класстары бар. Сканер-антивирусы оңайырақ және қолдануда түсінікті.

ADinf ревизоры пайда болан вирусты, стелс-вирустарды, мутант-вирустарды және бүгінгі күнге дейін белгісіз вирустарды қоса анықтай алады.

ADinf программасы еске сақтайды:

  • Жүктелетін секторлар жайлы ақпарат;

  • Ақаулы класткрлер жайлы ақпарат;

  • Файлдың ұзындыы және контрольдық қосындысы;
  • Файлдың енгізілген күні мен уақыты.


Компьютерде ADinf программасының барлық жұмыс аралыында бұл сипаттамалардың сақталуын қадаалайды. Күнделікті ADinf контроль режимі компьютер қосыланда автоматты түрде іске жіберіледі. Файлдың бүтіндігін тексеруден басқа, ADinf әзірлеуді және ішкі каталогтардың жойылуын, әзірлеуін, жоюын, көшіруін және файлдың атын өзгертуін, жаңа кластерлердің пайда болуын, іске қосылатың сектордың сақталуын және т.б. қадаалайды.

ADinf-ті тексерудің маңызды әдісі болып, ол ОЖ қолданбай дискті тексереді, оларды сектормен оқып BIOS-қа тура қатынас жасайды.

ADinf ревизоры DrWeb,AVP McAfee VirusScan сканерлерімен үйлесімді жұмыс жасауды ұйымдастыруа мүмкіндік береді және файлды нақты тексеруді басқарады.

Басында ADinf ревизоры MS-DOS ОЖ-сі үшін жасалан. Содан кейін Windows 3.xx және Windows 95,98, NT программаларының варианттарышыарылды. Қазір әртүрлі ОЖ-лер үшін ревизорлар арасында түрлі үйлесімділіктер бар. Бүгінгі таңда Adinf варианттары Windows 95 және 98файлдарын сипаттайды, файлдар мен каталогтардың ұзын аттарын ұстайды, қолданатын Windows 95,98 және NT файлдардың ішкі структурасын талдайды.

Бір уақытта http://www.adinf.ru/russian/adinf/download.htm сайтында коммерциялық ADinf және ADinf32 версияларының шыуынан сіз кең тараан коммерциялық емес және таныстыратын версиялардың программаларын ала-аласыз.

5,6,7 Зертханалық жұмыс

Adinf дискісінің антивирус-ревизорын орнату және қолдану

1.web-шолушысын іске жіберіңіз. Адрес өрісіне http://www.adinf.ru/russian/adinf/download.htm адресін енгізіңіз. ADinf версиясын таңдап, мысалы ADinf32, Алу батырмасын шертіңіз, содан кейін Файлды іске қосу терезесінде Бұл файлды сақтау жалаушасын дискке орнатыңыз және ОК батырмасын шертіңіз. Сақтау терезесінде папканы көрсетіңіз, алатын программаны сақтайтын жерге және Сақтау батырмасын басыңыз. Содан кейін программаны Интернеттен сіздің компьютеріңіздің дискісіне көшіріледі.


ЕСКЕРТУ. ReGet менеджерін қолдану арқылы программаны іске қоса аласыз.

2.ADinf-ті орнату үшін барлық қабықшалардың жұмыс істеуін тоқтатыңыз. Пуск Орындау командасын таңдап, содан кейін Шолу(Обзор) батырмасын қолданып, Интернеттен алынан ADinf орнату пакетінің файлы мен папкасын табыңыз. Осыдан кейін орнатылу программасы шыады. Ары қарай батыррмасын баса отырып және «Орнату мастері» хабаршасын мұқият оқи отырып, орнатылу процесінің сатыларына көше беріңіз.

Лицензиялық келісімді оқып аланнан соң, сіздің бұл келісіміңіздің барлық шарттарына келісетіндігіңізді білдіру үшін «Иә» батырмасын басыңыз.

Орнату үшін каталог таңдау, функционалдау типін таңдау , шыу папкасын таңдау, ADinf баптаулары, сканер-антивирусты таңдау, файлдарды көшіру басты сатыларында сіз Әрі қарай батырмасын басуыңыза болады, осы кезде орнатылудың барлық параметрлері Әдепкі қойылады. Файлды көшіруден кейін және ОЖ-ні орнатудың жаңаруының соңы батырмаларына «Орнату аяқталды» терезесінде «ReadMe файлын оқу» және ADinf-ті жіберу белгілерін орнатыңыз. «Дайын» батырмасын басыңыз.

Оқыаннан кейін ReadMe файлымен берілген Блокнот терезесін жабыңыз.

3.ОЖ-ні орнату кезінде «ADinf-ті іске жіберу» белгісі орнатыландықтан, орнату процесі аяқталан соң ADinf-ті жіберу орындалады, содан кейін экрана «Создать таблицы данных для всех жестких дисков компьютера?» хабарламасы шыады. «Создать» батырмасын басып кесте құру операциясын шыарыңыз. Кестені құру аяқталаннан соң 5-сур. көрсетілгендей ADinf терезесінде файлдар туралы мәлеметтері бар кестелерді құрудың күнімен тексерілген дискілер тізімі көрсетіледі.


  1. Программаны қолдануы жөнінде анықтама алу үшін F1 батырмасын басыңыз. «Анықтама» терезесінен «Мазмұны» қабықшасын таңдап ADinf-ті Баптау жұмысының тәртібін оқыңыз. Анықтамалық ақпаратты оқыаннан кейін оны жабыңыз.
  2. «Старт» батырмасын басып, дискілерді тексеру процедурасын орындыңыз. Дискілерді тексеру аяқталаннан кейін нәтижелерді көру үшін «Нәтиже» батырмасын басыңыз. Егер дискілерді сканерлеуде өзгерістер шықса, онда «Нәтижелерді көруді ашу» терезесі шыады. «Иә» батырмасын басып, нәтижелерді көру терезесін ашыңыз. Сканерлеу нәтижесін көргеннен кейін терезені «Жабу» батырмасын басып жабыңыз.


  3. Антивирус-сканерретінде DrWeb программасын қосып, ADinf программасының баптауларын өзгертіңіз. Ол үшін ADinf-тіңбастапқы терезесінде «Баптау» батырмасын басыңыз. Осы кезде «Қасиеттер» терезесі ашылады: ADinf32. Windows-ты жүктегенде Агентті іске жіберу жалаушасын шешіңіз. «При загрузке» қосымшасын ашып, Windows-ты жүктегенде сканерлеуді жүктеу жалаушасын шешіңіз. «Расписание» (тәртіп) қосымшасын ашып, «Жаңа тәртіп» батырмасын басыңыз. «Активизировать запуски ADinf32 по расписанию» жалаушасын орнатыңыз, сонымен қатар «Активно» жалаушасын қосыңыз және активациялар нұсқалар тізімінде «Күнделікті» жазуын таңдаңыз, содан кейін «Пяти» жалаушасын орнатыңыз. «Бастау» өрісінде: 17.30 уақытын, 6-сур. көр-дей орнатыңыз.

«Толыырақ» батырмасын басып, программаны қайта жүктеудің әрекеттері орындалатын уақыт интервалын орнатыңыз, мысалы 2 саат мөлшерінде. ОК батырмасын басып, қосымша орнату терезесін жабыңыз

  1. Сканерді қосу үшін Баптаудың варианттары қабықшасын таңдап «Баптау» батырмасын басыңыз. Қасиеттер терезесінде: (7-сур.) әдепкі баптау Сканер тізімінен DrWeb программасын таңдаңыз, Шолу батырмасын басып, папканы және файл атын таңдаңыз. Сканермен автоматты түрде өзара әрекеттесу, Барлық өзгертілген файлдарды тексеру жалаушаларын орнатыңыз. «ADinf32-ті аяқтамай тұрып» облысында сканерді іске жіберуді ауыстырып-қосқышты қосыңыз.Қолдану батырмасын басып, баптаудаы жасалан өзгертулерді қозалысқа келтіріп, ОК-басу арқылы терезені жабыңыз.

Шыу батырмасын басып, программамен жұмысты аяқтаңыз.

  1. Компьютерді қайта жүктеңіз. Егер сіз орнатқан тәртіп бойынша уақыт орнатылмаса, онда ADinf жүктелмейді.

  2. Күн және уақыт енгізуді қолданып, күн Жұма, уақыт 18.45 орнатыңыз.Компьютерді қайта жүктеңіз. Егер сіз барлыын дұрыс орындасаңыз, онда ОЖ-ні жүктеуден кейін ADinf шыады және компьютерлік файла енгізілген өзгертулерді тексеру орындалады.
  3. Сканерлеу аяқталаннан кейін «Нәтиже» батырмасын басыңыз. Сканерлеу нәтижелерін көру терезесіндегі Көрсету батырмасын басып өзгертілген файлдар туралы ақпаратты көру терезесін ашыңыз.


  4. Жабу батырмасын басып, Таблицаны жаңартайық па? Хабарламасында «Ендігі сұрама» және автоматты түрде жаңарту жалаушасын орнатыңыз және компьютер дискілері ақпараттар тізімін жаңарту үшін Жаңарту батырмасын басыңыз.

Касперский антивирусының пакеті.

К.А-сы антивирустық қораудың барлық қазіргі заманы типтерін қолданады: антивирустық сканерлер, мониторлар және өзгерту ревизорлары. Ол барлық кең таралан ОЖ-ді, почталық шлюздарды, байланыс аралық экрандарды , web-серверлерді қолданады және қолданушы компьютеріне вирустардың барлық мүмкін болатын ену жолдарын, сонымен қатар Интернетті, электрондық почтаны, мобильді ақпарат тасушыларды қоса отырып қадаалайды.

8,9,10 Зертханалық жұмыс

Касперский антивирусының программалар пакетін қолдану.

  1. Интернеттегі http://www.virus list.com/virus list.asp адресінен Касперский лабораториясының сайтынан компьютерлік вирустар энциклопедиясымен таңысыңыз, энциклопедия мекен-жайын көрсетіп web-көрсеткішін жүктеңіз. Одан компьютерлік вирус не екенін, компьютерлік вирустар классификациясы бөлімдерін оқыңыз.

Касперский лабораториясы сайтынан апта ішінде ең танымал болан вирустардың анықтамасын қараңыз.

Компьютерлік вирустарды анықтау және өшіру әдістері бөлімінде антивирустік программаларды қолданудың әдістері тақырыбын оқыңыз.
  1. Антивирустік пакетін жүктеу үшін web-анықтаушы терезесінде: http://www.kaspersky.ru/download.asp мекен жайын көрсетіңіз. Прграмма жүктеудің web-бетінде программа нұсқасын таңдаңыз, мысалы Касперский Антивирус Personal Pro, содан кейін жақын web-серверді таңдаңыз, мысалы Мәскеудегі Касперский лабороториясындаы корпоративті сервер. Файлды жүктеу терезесінен «Бұл программаны дискке сақта»-ны таңдап, ОК батырмасын басыңыз.Папканы сақта батырмасын басыңыз.


  2. Программа дистрибутиві жүктеогеннен кейін оның компьютеге жүктелуін орындаңыз. Орнату үшін дистрибутив сақталан папканы ашыңыз және kavpersonalprorus.exe файлын орындауа жіберіңіз.Содан кейін, Орнату шеберінің бұйрықтарын орындай отырып, яни Ары қарай батырмасын баса отырып, программаның орнатылуын орындыңыз. Лицензиялық келісімнің шарттарымен келіскеніңізді білдіру үшін «Иә» батырмасын басыңыз. Қолданушы жайлы малұматтарды енгізіп, одан кейінгі сатыларды Орнату шеберінің ұсыныстарымен келісе отырып папканы таңдау нұсқалары мен орнату түрін таңдаңыз.

Соңы сатыда Kaspersky Anti-Virus Control Centre жолаушасын орнатып, іске жіберіңіз, содан кейін Дайын батырмасын шертіңіз.

  1. Kaspersky Anti-Virus Control Centre негізгі терезесін қараңыз. 8-сур. көр-дей программаның негізгі терезесінде 3 қосымша бар. Тапсырмалар қосымшасы басқару орталыының есптерін басқару, олардың жұмыстары мен ескертулерінің статистикалары бақылау үшін жұмыс істейді. Бұл мәселелерді орындау үшін контекстік мәзір және басқару панелі қолданылады. Компоненттер қосымшасы Касперский антивирусы пакетінің компоненттерін басқару үшін арналан. Параметрлер қосымшасын Басқару орталыының параметрін енгізуге арналан.

  2. Дискілерді вирустара сканерлеу жаңа есебін құру үшін Компоненттер қосымшасын ашып Kaspersky Anti-Virus Scanner компонентінің белгісін басыңыз. Тапсырмалар мастері диалогтық терезесінде дискілерді вирусқа сканерлеудің жаңа есебін беріңіз. Ең жеңіл жадайда, мастердің барлық келісімдерін өзгеріссіз қалдырып, келесі қадама көшу үшін Ары қарай батрмасын басыңыз, ал ең ақыры қадама Дайын батырмасын басыңыз. Бұдан кейін Тапсырмалар қосымшасында Kaspersky Anti-Virus Scanner сканер белгісімен жаңа мәселе пайда болады.

ЕСКЕРТУ. Kaspersky Anti-Virus Control Centre қабықшасын орындау үшін Пуск Программы Kaspersky Anti-Virus Kaspersky Anti-Virus Control Centre командаларын орындауа болады.


Осылайша берілген мысалды сіз программамен танызудың нұсқасын орнатыңыз. Яни Kaspersky Anti-Virus Control Centre жүктелгенде жұмыстың демонстрациялық тәртібі туралы хабарлама шыады.


  1. Құрылан есепті орындауды жіберу үшін Windows есептер панелінен Kaspersky Anti-Virus Control Centre белгісінде, констектті мәзірден Іске жіберу Жаңа тапсырма командасын орнатыңыз.

ЕСКЕРТУ. Kaspersky Anti-Virus Scanner-ді Windows-тың негізгі мәзірінде Программы Kaspersky Anti-Virus Kaspersky Anti-Virus Scanner командасын орындап жіберуге болады.

  1. Kaspersky Anti-Virus Scanner терезесінің көрінісін қарап оның элементтерінің не үшін арналанын қарастырыңыз. 12.9-сур. көр-дей Kaspersky Anti-Virus Scanner-дің негізгі терезесінің жұмыс істеу облысы 2 бөліктен тұрады. Сол бөлігінде категориялар тізімі мен олара сәйкес белгілер орналасқан. Оң жақ бөлігінде категориялар мазмұны жазылан. Төрт категория бар: обьекттер, параметрлер, баптау, статистика.

Обьекттер категориясы - сканерлеу облысын, сканерлеуге жататын обьекттерді және инфицирленген обьекттерді өңдеудің ережелерін сақтайды.

Параметры категориясы - жалпы түзетулерді, ал Баптау категориясы-программаның керекті түзетулерін, түзетулер таайымының көмегімен құруды береді.

Статистика категориясы – кестедегі программа жұмысының нәтижелерін көруге мүмкіндік береді.
  1. Программа мүмкіндіктерімен танысу үшін және оны басқару үшін Анықтама Мазмұны командасын орнатыңыз. Анықтамалық жүйесі терезесінде: Kaspersky Anti-Virus Scanner антивирустік сканер жұмысы бөлімін, программа интерфейсі тақырыбымен, сканерлеу параметрлерін түзету, вирустарды іздеу және өшіру т.б. оқып-қарастырыңыз. Анықтамалық ақпаратпен танысып боланнан кейін анықтама терезесін жабыңыз.


  2. Терезеде аталып өткен обьекттерді. Вирустардың бар-жоқ болуын сканерлеу үшін Сканерлеу мәзірінен Сканерлеуді бастау командасын орындаңыз немесе құралдар панелінен Сканерлеуді бастаңыз-ды басыңыз(9-сур.).

Командалық жолдың активтік сканерді жіберу үшін Касперский антивирусы бар папканы ашу керек, содан кейін avp32.exe перограммасын оның параметрлерін көрсету арқылы орындауа жіберу керек.

Командалық жолдың параметрлері келесідей:

  • [/P=түзетулер_файл атауы]-түзетулер файлынан түзетулер сканерлерін жіберу;

  • [/S]-сканерді жібергеннен кейін вирусқа тексеруді бастау;

  • [/W]-санаулар файлын құру;

  • [/N]-жіберуден кейін сканердің бастапқы терезесін жабу;

  • [/Q]-сканердің негізгі терезесін сканерлеу процессі аяқталаннан кейін жабу;

  • [/D]-егер бір күн ішінде сәтті сканерлеу болып өтсе, сканерді жібермеу, яни вирус табылмай ол тоқтатылан болса.

  • [/@[!]=файл_аты]-файлда «имя файла» деген атпен берілген обьектілерді ана сканерлеу, мұнда имя файла деген файл-қарапайым мәтіндік файл (ASCII), яни сканерге арналан файл атауларының тізімі бар файл.

Ондаы әр бір жола тек бір ана файл атауы енеді (толық жол көрсетілуімен). Егер кілтте «!» символы көрсетілген болса, онда имя файла файлы сканерлеу аяқталаннан кейін өшіріледі. Егер «!» символы көрсетілмесе, берілген файл өшірілмейді.

  • [/vir1 i5 1=файлдың_аты]-көрсетілген атау бойынша файл құру және оан қазіргі уақытта белгілі болан вирустардың атауларының тізімін жазу

  1. Егер сканерлеу процесінде инфицирленген файл анықталса, онда хабарлама шыады. Бұл терезеден сіз берілген тізімнен сәйкес шешім таңдай аласыздар, мысалы, обьектті өшіру.
  2. Статистика категориясын басып, компьютер дискілерін вирусқа сканерлеудегі нәтижені көріп шыыңыз. Нәтиже кестесі 2-ге бөлінеді: тексерілді және табылды. Үстіңгі бөлік, Тексерілді-тексерілген сектор, файл, папка, архивтардың, жинақталан файлдар санын ұстайды. Төменгі бөлік, Табылды- табылан вирус көлемі, денесі, яни қандай да бір вируспен жараланан файлдар көлемі көрсетіледі. Сонымен қатар, жазылан обьекттер туралы ақпарат бар, яни вирус корректілі түрде алынан обьектілер, өшірілген және аты өзгертілген файлдар саны, обьекттер санын көрсететін ақпарат, яни кодталан обьекттер, вирус бар деген обьекттер саны (код анализаторының хабарламасы), бүлдірілген обьекттер, енгізу/шыару қателіктері көрсетіледі.


Кестенің төменінде жұмыс істеу жылдамдыы(Кбайт/с) және барлық обьектілерді тексеруге кеткен жалпы уақыт көрсетілген.

  1. Сканерлеу нәтижесінің санауын көру үшін Kaspersky Anti-Virus Scanner Аспаптар тақтасынын санауды көрсету батырмасын басу керек. Санауды көру терезесінде(10-сур.) санау кестесіндегі әрбір обьектінің ақпаратын көріңіз. Санауды көргеннен кейін терезені жабыңыз.

  2. Kaspersky Anti-Virus Scanner программасының негізгі терезесіндегі Интернетте антивирустік базаларды жаңарту үшін Құралдар әзірінен Антивирустық базаны жаңарту командасын таңдаңыз.

  3. Сканерлеуді түзетуді өзгерту үшін категориялар белгісінднгі Баптау белгісін басыңыз, ал оларды сіз орнатып-шеше аласыз.

ЕСКЕРТУ. Емдеу параметрін таңдап бұл жадайда кілттік файлдың жоқтыынан орындалмауы мүмкін. Бір айлық лицензиялық кіттік файлды өз қызыушылыында қолдану үшін Халықаралық антивирус web-беттеріндегі ақпаратты пайдалаңыңыз, кілтті алу келесі мекен жай бойынша: http://www.kaspersky.ru/kav.key.


10,11 Зертханалық жұмыс.

Интернет желісінің қызметі

    1. Кез-келген сайт атын таңдау және жұмысты басқару

    2. Сол сайт әкімшілігімен байланыс орнату

12,13 Зертханалық жұмыс.

Электрондық пошта

    1. Электрондық поштада тіркеліп кез –келген ақпарат алмасу түрін пайдалану

    2. Электрондық пошта жәшіктерінің қызметін пайдалана алу

14,15 Зертханалық жұмыс.


4.Студенттердің өздік жұмыстар жоспары

4.1 Студенттің оқытушы басқаруымен орындайтын өздік жұмыстарының құрылымы

СОӨЖ №1.


Сұрақтар:

1.Желілік жүйлерді қауыпсіздігі.


2. Ауқымды желіде ақпаратты әкімшілік қорау

3. Internet - те ақпаратты қауіпсіздендіру


СОӨЖ №2

Сұрақтар:


    1. Жергілікті желінің операциялық жүйесінің қызметі қандай?

2.Netware-да қолданушы үшін желілік программалар мен утилиттар

3.Қай команда файл-серверден ажыратуды жүзеге асырады (Netware Операциялық жүйелер)


СОӨЖ №3.

Сұрақтар:

1.Жергілікті желілерде екі ақпараттық ауысу режимдері бар-олар:

2.IP-технологияның негізгі компоненттері:

СОӨЖ №4.

Сұрақтар:

1.INTERNET-тің протоколдық негізі не?

2 IP-адресі неден тұрады?

СОӨЖ №5.

Сұрақтар:

1. WWW жұмыс істегенде клиент-сервер арақатынасы мына протокол бойынша орындалады:

2. Қандай программалар WWW браузерлары болып табылмайды


СОӨЖ №6.

Сұрақтар:

1.HTML-да пайдалануа болады:

2.HTML-да</ Title></Head>символдары не үшін қызмет етеді?<br> <br> 3.HTML-да негізгі текст қосымшасынан бөлек көрсетулі үшін қандай символдар пайдаланады?<br> <br> <br> <u><b>СОӨЖ №7. </b></u> <br> <br> Сұрақтар:<br> <br> 1.Gopher жүйесінің негізінде не жатыр?<br> <br> 2.WAIS жүйесі неге негізделген?<br> <br> 3Желі жұмысын ұйымдастырудың негізгі қасиеті қандай<br> <br> 4.Желі деңгейінің хаттамасы нені қамтамасыз етеді<br> <br> <br> <u><b>СОӨЖ №8. </b></u> <br> <br> Сұрақтар:<br> <br> 1.Қолданбалы хаттама не үшін жауап береді<br> <br> 2.Маршрутизатор – бұл<br> <br> 3.Интернет желісінің базалық парыын құру.<br> <br> <br> <u><b>СОӨЖ №9. </b></u> <br> <br> Сұрақтар:<br> <br> 1. Электрондық адрестің құрылымы қандай ?<br> <br> 2.URL дегеніміз не?<br> <br> 3.DNS дегеніміз не?<br> </p> 4.HTML дегеніміз не ? <p style="border:1px solid #0A0;padding:5px;"><br> <br> <u><b>СОӨЖ №10. </b></u> <br> <br> Сұрақтар:<br> <br> 1.Интеренетке қосылудың қай тәсілі ақпараттық ресурстара рұқсастың көп мүмкіндігін қамтамасыз етеді:<br> <br> 2.Модем-бұл:<br> <br> 3.Модем ақпаратты 56 600 бит/с жылдарда жібере алады және мәтіндік форматты МР3 (3,6 Мбайт) мына уақытта <br> <br> <u><b>СОӨЖ №11. </b></u> <br> <br> <u><b>Сұрақтар </b></u> <br> <br> 1.Интернет желісіндегі электрондық почтада адрес боландықтан:klero@rambler.spd.ru. Электрондық почтаның иесі кім?<br> <br> 2.Браузерлер (мысалы: Microsoft Internet Explorer) болып табылады:<br> <br> 3.Web-беті мынанадай форматты (кеңейтілуі):<br> <br> <u><b>СОӨЖ №12. </b></u> <br> <br> Сұрақтар <br> <br> 1.Домен дегеніміз не?<br> <br> 2.Web-бетіндегі ақпаратты жұмыс кезінде қалай бөліктейді?<br> <br> 3.Браузер (қолданушы ашты) мынаан арналан:<br> <br> <u><b>СОӨЖ №13. </b></u> <br> <br> Сұрақтар <br> <br> 1.Audit обаненті үшін электр почтада адрес қалай көрсетіледі және провойдерге қосылан cityline, ресейде орналасқан-ru?<br> <br> 2.Web – сервер адресі қандай бөліктерден тұрады?<br> <br> 3.Қандай программа арқылы интернетке қосылмай модем арқылы ақпарат алмасуы мүмкін?<br> <br> <u><b>СОӨЖ №14. </b></u> <br> <br> <u><b>Сұрақтар </b></u> <br> <br> 1.Гипермәтін – бұл<br> <br> 2.Ақпаратты 28 800 бит/с жылдамдықпен алмасатын модем 1 секундта … жібере алады<br> <br> 3.HTML (Hyper Text Markup Language) дегеніміз …<br> <br> <u><b>СОӨЖ №15. </b></u> <br> <br> <u><b>Сұрақтар</b></u><br> <br> 1.Интернет желісіндегі электонды почта адресі берілген: <u>user_name@mtu-net.ru</u> Жоары деңгей доменінің аты кім?<br> <h2>2.Интернет желісіндегі электонды почта адресі берілген: <u>user_name@mtu-net.ru</u> . Осы адрес иесінің аты кім?</h2> <h2>3.Интернет желісіндегі электонды почта адресі берілген: <u>user_name@mtu-net.ru</u> . Почта сақталан компьютер аты қалай?</h2> <br> </p>


<< предыдущая страница