shkolakz.ru 1
«Жолаушылар тасымалы» АҚ


Басқарма төрағасы (Президенті)

2011 жылғы «___» __________

______бұйрығына

1-қосымша


«Тальго» вагондарынан

құралған жолаушылар поезы бастығының

лауазымдық нұсқаулығы


1. Жалпы ережелер


1.1. Осы «Тальго» вагондарынан құралған жолаушылар поезы бастығының лауазымдық нұсқаулығы поезд бастығының лауазымына, рейске поезд құрамын қабылдау және дайындау кезінде құрастыру пунктінде, жолаушыларды отырғызу/түсіру кезіндегі, жол жүру барысындағы, айналым/құрастыру пунктіне поезд келгеннен кейінгі жолаушылар поезы бастығының міндеттеріне, өрт болған және басқа да стандартты емес жағдайлар кезіндегі іс-қимылдарына қойылатын біліктілік талаптарын белгілейді, лауазымдық міндеттерін орындау кезінде поезд бастығының құқығын анықтайды.


2. Біліктілік талаптары


2.1. «Тальго» вагондарынан құралған жолаушылар поезы бастығының (бұдан әрі поезд бастығы) лауазымына жолаушыларға қызмет көрсетумен байланысты жұмыста өзін оң қырынан көрсеткен, мына міндетті талаптарға жауап беретін білікті қызметкер тағайындалады:

1) жоғары темір жол білімінің болуы;

2) «Тальго» жолаушылар вагонының жолсерігі қызметінде жұмыс өтілі кемінде 3 жыл;

3) жолаушылар поезы бастығын даярлау курстарынан біліктілік емтиханының оң (өте жақсы, жақсы) нәтижесімен өткені туралы растайтын құжаттың болуы;

4) қазақ және орыс тілдерін еркін меңгеру, сонымен бiрге (бастапқы деңгей) ағылшын тiлiнiң бiлiмi лазым.


Поезд бастығының өздік жұмысына еңбек заңнамасымен белгіленген жастан жас емес, жұмыс орнында кіріспе және алғашқы нұсқамадан, еңбекті қорғау және электр қауіпсіздігі бойынша тағылымдамадан және білімін тексеруден өткен тұлғалар жіберіледі. Электр қауіпсіздігі бойынша рұқсат тобы кемінде екінші болуы керек, тұтынушылардың электр қондырғыларын техникалық пайдаланудың ережелерiне сәйкес және тұтынушылардың электр қондырғыларын пайдаланудың жанында қауiпсiздiк техникасы ережелерiне сәйкес.

2.2. Осы лауазымдық нұсқаулықтан басқа, өзінің міндеттері аясында поезд бастығы мына талаптарды:

1) «Тальго» жолаушылар вагондарын пайдалану ережесін;

2) Қазақстан Республикасының темір жол көлігімен жолаушыларды, багажды және жүкбагажын тасымалдау ережесін;

3) Қазақстан Республикасының темір жол көлігін техникалық пайдалану ережесін;

4) Қазақстан Республикасы темір жол көлігіндегі сигнализация жөніндегі нұсқаулықты;

5) Қазақстан Республикасы темір жол көлігіндегі поездардың қозғалысы және маневрлiк жұмыс бойынша нұсқаулар;

6) Жолаушылар поездарының вагондарында өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі нұсқаулықты;

7) Жолаушылар вагондарының жабдығына техникалық қызмет көрсету жөніндегі нұсқаулықты;

8) Жолаушылар вагондарын дайындаудың санитарлық ережесін және жол жүру барысында жолаушылар вагондарын ұстаудың санитарлық ережесін;

9) Стандартты емес жағдайларында поезд бригадасы іс-қимылдарының жадынамасын, хабарлаудың тиісті тәртібін;

10) Поезд бастығының локомотив машинисімен байланысын ұйымдастыру жөніндегі нұсқаулықты және поездың радио байланысын пайдалану ережесін басшылыққа алуы қажет.

Сондай-ақ:

1) «Тальго» вагондарының конструкциясы мен жалпы құрылғысын;

2) жол жүру құжаттарының (билеттерінің) барлық түрлерін, қосымша төлемдер түбіртектерін, жолаушылар поезына ревизия жүргізуге құқық беретін құжаттарды;

3) «Тальго» жолаушылар вагоны жолсерігінің лауазымдық нұсқаулығын;

4) «Жолаушылар тасымалы» АҚ жолаушылар поездарының корпоративтік стандартын;

5) «Жолаушылар тасымалы» АҚ іскерлік этикасының кодексін;

6) «Жолаушылар тасымалы» АҚ және мемлекеттік органдардың бақылаушы бөлімшелерінің жолаушылар поездарына ревизия жүргізу тәртібін;

7) әкімшілік тәртіпте салынған айыппұлдарды төлету тәртібін;

8) вагон-мейрамханаларға/барларға қызмет көрсету құқығын жалға беруге бөгде ұйыммен жасалатын шартты білуі тиіс;

9) бiрiншi дәрiгерлiк жәрдемдi көрсету арналған нұсқау;

10) жолаушылар вагонның басшысы үшiн еңбек қауiпсiздiгi бойынша нұсқау.


3. Міндеттері

3.1. Поезд бастығы мыналарға:

1) қозғалыс қауіпсіздігін және өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ете отырып, кесте бойынша жолаушылар поезының жүріп өтуі үшін өзінің міндеттері аясындағы шаралардың қабылдануын қамтамасыз етуге;

2) жолаушыларға жоғары сапалы қызмет көрсетуді, вагондарды тиісті жай-күйде ұстауды қамтамасыз етуге;

3) поезд бригадасы қызметкерлерінен поезд бригадаларының қызметін регламенттейтін нұсқаулықтар мен актілердің талаптарын толық көлемде нақты орындауын талап етуге;

4) тез тіл табысқыш, талап қоя білетін, мәдениетті және ұтқыр, кез келген стандартты емес жағдайларда жедел шешім қабылдауға қабілетті болуға;


5) жолаушылар арасында, жолаушы мен вагон жолсерігі арасында, сондай-ақ поезд бригадасы қызметкерлерінің ортасында туындаған жанжалды жағдайларды шеше білуге міндетті.


3.2. Поезды рейске қабылдау және дайындау кезінде құрастыру пунктіндегі поезд бастығының міндеттері:

3.2.1. Рейске жөнелтілер алдында поезд бастығы:

1) жұмысқа белгіленген уақытта, таза және жинақы нысанды киімде келуге;

2) рейс алдындағы жоспарламадан, медициналық тексеруден, нашақорлық бақылаудан, еңбекті қорғау және қауіпсіздік техникасы жөніндегі нұсқамалардан өтуге;

3) нұсқаушыдан (нарядшыдан) вагондағы халық санының және төсек-орын шығысының, телеграмма бланкілері мен басқа да құжаттардың есебін жүргізу үшін нысанды бланкілер алуға;

4) белгіленген тәртіпте жаңадан келіп түскен өкімдермен, бұйрықтармен және телеграфтық нұсқаулармен танысуға;

5) өндірістік-техникалық оқыту жөніндегі нұсқаушымен бірлесіп поезд бригадасы қызметкерлерінің жиналысын өткізуге, жолсеріктердің жұмыс қабілетіне көз жеткізуге, нысанды киімнің бар-жоғын және жай-күйін тексеруге, қауіпсіздік техникасы, өрт қауіпсіздігі ережелері жөніндегі нұсқама өткізуге, келіп түскен өкімдермен, бұйрықтармен және телеграфтық нұсқаулармен жолсеріктерді қол қойдырып таныстыруға, вагондар бойынша жолсеріктерді орналастыруға, бүкіл рейске арналған кезекшілік графигімен таныстыруға. Соңғы вагондардың жолсеріктерінде осы вагондарға қызмет көрсетуге құқық беретін куәліктердің болуын тексеруге;

6) штабтық купені, мүкәммал және құжаттаманы тапсырушы поезд бастығынан тізімдеме бойынша алуға;

7) жолсеріктердің вагондарды қабылдап алуын жеке бақылауға, жұмыс нәтижелері туралы есеп алуға міндетті.

3.2.2. Рейске жөнелтілер алдында поезд бастығы мыналарды:


1) вагондардың рейске дайындалу сапасын, ВУ-8 нысанды кітапта бұдан бұрын жазылған, алдыңғы рейстегі поезд бастығы жасаған техникалық олқылықтар туралы өтінімдерді жөндеу бригадаларының орындауын, жолаушыларға қызмет көрсетуге қажетті төсек-орын жабдықтарымен және жабдықтаудың басқа да заттарымен жеткілікті мөлшерде және тиісте сапада қамтамасыз етілуін;

2) вагондардың санитарлық жай-күйін, тазалау және рейске дайындау сапасын;

3) алғашқы медициналық көмек көрсету құралдарының болуын;

4) вагондарда жолаушыларға арналған анықтамалық көрнекі ақпараттың, жұмсақ жиналмалы мүлік, жиналмалы жабдық, жиналмалы мүлік, ыдыс, сигнал жабдығы, арнайы киім, санитарлық гигиена құралдары, тазалауға арналған құралдардың болуын және белгіленген талаптарға сәйкестігін тексеруге міндетті.

3.2.3. Құрамның рейске сапалы дайындалуын қамтамасыз ету, поездың кешігуін болдырмау үшін, қандай да болмасын кемшіліктер анықталған жағдайда, талап етілетін жұмыстарды орындау жөніндегі шараларды уақтылы қабылдау үшін «Жолаушылар тасымалы» АҚ (бұдан әрі – Қоғам) филиалының (учаскесінің) басшылары күні бұрын хабардар етілуі тиіс.


3.3. Жолаушыларды отырғызу/түсіру кезіндегі поезд бастығының міндеттері


3.3.1. Поезд бастығы жолаушыларды отырғызуға/түсіруге поезд құрамының даярлығын бақылауды қамтамасыз етуге міндетті.

Жолаушыларды отырғызуға/түсіруге поездың даярлығы мынаны:

1) поезд толығымен тоқтатылды, перронда (платформада) тұр;

2) жолаушыларды отырғызу үшін вагондар тамбурының есігі ашық;

3) вагондардың жылжымалы сатылары лайдан, қардан, мұздан тазартылған;

4) вагондардың тұтқалары құрғақ және таза;


5) вагондардың жолсеріктері өздерінің лауазымдық нұсқаулықтарымен белгіленген тәртіпке сәйкес жолаушыларды отырғызуға/түсіруге дайын дегенді білдіреді.

3.3.2. Поезд бастығы вагондардың жолсеріктері бұзушылықтарға жол бермеуі жөніндегі жедел шараларды қабылдай отырып, жолаушыларды отырғызуға/түсіруге басшылықты және бақылауды қамтамасыз етуі керек.

3.3.3. Жолаушыларды отырғызу/түсіру кезінде поезд бастығы штаб вагонындағы перронда тұрады, әр 10 минут сайын поезд бастығы перрон бойынша жүре отырып, поезд құрамының барлық вагондарын аралап шығуға міндетті.


3.4. Жол жүру барысындағы поезд бастығының міндеттері


3.4.1. Поезд жөнелтілгеннен соң поезд бастығы:

1) поезд жөнелтілгеннен кейін 5 минуттан кешіктірмей жолаушыларды поездың жол жүру барысының маршрутымен, соңғы станцияға келу уақытымен, вагона-мейрамхананың (бардың) орналасқан жерімен және оның жұмыс графигімен, ұсынылатын ақылы қызметтер тізбесімен және құнымен поезд радиоторабы арқылы таныстыруға, жолаушыларды жол жүру барысында өзін ұстау және өрт қауіпсіздігі ережелерімен және басқа да қажетті ақпаратпен таныстыруға;

2) жол жүру барысында поезд бригадалары қызметкерлерінің жай-күйін, жолсеріктердің лауазымдық міндеттерін орындауын, киім нысанын, кезекшілік графигін сақтауын, вагондардың жабдықтарына техникалық қызмет көрсетудің қамтамасыз етілуін бақылауға;

3) жолсеріктердің вагондардағы халық санын, төсек-орын шығысын уақтылы және дұрыс есепке алуын, бланкілердің толтырылуын қадағалауға;

4) сағатына 1 рет және қажеттілігіне қарай вагондардың санитарлық және техникалық жай-күйін, онда температуралық режимнің сақталуын тексере отырып, поезд құрамын аралап шығуға;


5) жолаушылардың өтінішіне жедел ден қоюға, олардың сұрақтарына жауап беруге;

6) жолаушылардың талабы бойынша пікірлер мен ұсыныстар кітабын беруге;

7) қажетті жағдайларда жақын маңдағы станциядан медицина қызметкерлерін шақыра отырып, ауырып қалған жолаушыларға алғашқы медициналық көмек көрсету жөніндегі шараларды қабылдауға;

8) поезд электр механигімен бірлесіп тораптар мен вагондардың жабдықтары жай-күйінің ақаусыздығын бақылауды қамтамасыз етуге;

9) айналым пунктінде және құрастыру пунктінде вагондарды жөндеуге өтінім жасау үшін жол жүру барысында анықталған техникалық ақаулықтарды ВУ-8 журналына жазуға;

10) вагондағы тоқтату кранының олқылығы кезінде поездың тоқтау себебін анықтауға, жағдайлар мен себептер туралы акті жасауға, поезд электр механигінің тоқтату кранының тұтқасын пломбалауын бақылауға;

11) поезға ревизия жүргізу кезінде ревизорларда ревизия жүргізу құқығына берілетін тиісті құжаттардың болуын тексеруге, тегі мен атқаратын қызметін, ревизия жүргізу құқығына берілген құжаттардың нөмірін көрсете отырып, рейс журналында тіркелуін талап етуге міндетті. Ревизия нәтижелері тексеруші тұлғалардың және поезд бастығының қолымен рейс журналында көрсетілуі керек. Келіспеушіліктер кезінде поезд бастығы өзінің пікірін жазады;

12) жолсеріктер тарапынан жол берілген билетсіз жолаушылардың, белгіленген нормадан тыс қол жүгінің, почта жөнелтілімдерінің тасымалданғаны анықталған жағдайда акт жасауға, бұзушылыққа жол берген жолсеріктен жеке жазбаша түсініктеме алуға және жолаушыдан жол жүру немесе артық қол жүгін тасымалдау тарифін төлету арқылы анықталған бұзушылықтарды жою жөнінде шаралар қабылдауға және поездың жүру маршруты бойынша жақын маңдағы тарифтік станциядан жолаушыларды түсіруге;


13) рейс соңында жолсеріктерден ақылы қызметтерді іске асырудан алынған түсімді жинап алуға, қызметтерді көрсету, жол жүру төлемдерін төлету туралы есеп жасауға міндетті.


3.5. Айналым/құрастыру пунктіне келгеннен кейінгі поезд бастығының міндеттері


3.5.1. Поезд бастығы айналым пунктіне келісімен мыналарға:

1) айналым пунктінің ЖБК (БЖД) бар деректермен поезды құрастыру схемасын салыстырып тексеруге;

2) жол жүру барысында вагондарда анықталған ақаулықты ӨТБ арналған жөндеу кітабына жазуға және олардың жойылуын бақылауға;

3) аялдау уақытында вагон жолсеріктерінің графигін белгілеуге және олардың орындалуын бақылауға;

4) белгіленген тәртіпте вагондарды отынмен және сумен жабдықтауға өтінім беруге;

5) вагондардың санитарлық дайындық сапасын тексеруге;

6) жол жүру барысында вагондардағы халық санының диаграммасын, жолаушыларды отырғызу туралы ескертулер алуға, белгіленген тәртіпте жолаушыларды отырғызу басталғанға дейін вагондардың жолсеріктерін олармен таныстыруға міндетті.

3.5.2. Құрастыру пунктіне келісімен поезд бастығы мыналарға:

1) жол жүру барысында анықталған немесе вагондардағы жойылмаған бұдан бұрынғы ақаулықтарды ВУ-8 жөндеу кітабына жазуға;

2) Қоғам филиалының (учаскесінің) бухгалтериясы алдында белгіленген тәртіпте рейстен түскен түсімді тапсыруға және есеп беруге;

3) вагондар жолсеріктерінің, поезд электр механигінің маршрут парақтарына белгі қоюға және рейстегі олардың жұмыстарына баға беруге;

4) келесі рейске қосымша ақпарат немесе нұсқау ала отырып, рейс қорытындылары туралы басшылыққа баяндауға және ол туралы вагондардың жолсеріктеріне нұсқама беруге міндетті.



4. Өрт болған және басқа да стандартты емес жағдайлар кезіндегі поезд бастығының іс-қимылдары


4.1. Поезд бастығы өрт болған кезде:

1) жолаушылар поезындағы өртті сөндіруді ұйымдастыруға жауапты тұлға болып табылады;

2) оқиға орнына дереу келуі керек;

3) жолаушыларды эвакуциялаудың қамтамасыз етілгеніне, авариялық жарықтандыру тізбектерінен (түнгі уақытта) басқа кернеуі жоғары, төмен электр энергиясын тұтынушылардың барлығының ажыратылғанына жеке көз жеткізуі және поезда бар барлық өрт сөндіру құралдарымен өртті сөндіруді ұйымдастыруы тиіс;

4) алғашқы құралдармен өртті жою мүмкін болмаған жағдайда, радио байланысы немесе басқа да құралдар арқылы станция бойынша кезекшіге хабарлауы және ол арқылы жақын маңдағы өрт сөндіру бөлімшелерін шақыруы керек;

5) жолаушылардың толық эвакуациялануына көз жеткізуі тиіс;

6) ұялы телефон арқылы 15 минут ішінде, ал байланыс болмаған жағдайда телеграммамен болған жағдай туралы Қоғамның филиал (учаске) басшыларына, жедел жұмыс қызметіне хабарлайды;

7) жылжымалы темір жол құрамындағы өртті сөндіру жөніндегі нұсқаулық талаптарының орындалуын бақылайды.

4.2. Букс немесе БҚАҚ қызу сигнализациясы істен қосылғаннан кейін поез тоқтаған кезінде поезд бастығы сыртқы белгілер бойынша вагонға дереу келуге және осы немесе көрші вагонның басқа букстарын салыстыру арқылы букстың қызуын, оның техникалық жай-күйін сипалап анықтауға, поездың әрі қарай жол жүруі жөнінде шешім қабылдауға, қажеттілігіне қарай поезды қоршау жөнінде шаралар қабылдауға, акт жасауға, жеделхат жіберуге міндетті.


4.3. Бір немесе бірнеше вагондарда техникалық жағынан ақаулықтар анықталған кезде поезд бастығы қозғалыс қауіпсіздігі толығымен қамтамасыз етілген жағдайда ғана жақын маңдағы ақаулықты жою пунктіне дейін поездың жүріп бару мүмкіндігін анықтауға және бұл туралы локоматив машинисіне хабарлауға міндетті.

4.4. Ішкі жабдықтың және мүліктің сынуы, бұзылуы анықталған кезде акт жасалады және белгіленген тәртіпке сәйкес кінәлілерден құны өндіріп алынады.

4.5. Поезд қозғалыс графигінен ауытқыған кезінде, поезд бастығы бұл туралы поездың кешігу уақыты, станцияларда аялдау уақытының және станцияларға келу уақытының қысқару мүмкіндігі туралы ақпаратты жеткізе отырып, жолаушыларды хабардар етеді.

4.6. Станцияда немесе аралықта поездың ұзақ аялдауы кезінде поезд бастығы барлық қолжетімді құралдармен поездың тоқтау себебін, жөнелтудің болжалды мерзімін анықтауға және күндізгі уақытта бұл туралы жолаушыларға хабарлауға міндетті.

4.7. Вагон астында басқа шуылдың пайда болуынан поезды жолсерік тоқтатқан кезде, поезд бастығы ақаулықты анықтауға және жоюға шаралар қабылдайды, машиниске тоқтау себебін хабарлайды. Үзілу кезінде поезд бастығы торапты бөлшектеу және вагонға тиеу жөніндегі шараларды қабылдауға, ал жоғалған жағдайда, машинист арқылы аса қырағылықпен осы учаскемен жол жүруі үшін басқа поездардың машинистеріне болған оқиға туралы ақпарат беруге міндетті.

4.8. Мас күйіндегі немесе қоғамдық тәртіпті бұзған жолаушылар анықталған жағдайда, поезд бастығы мыналарға:

1) сабырлы, сыпайы түрде жолаушыға ескерту жасауға, жолаушыға өз орнына жайғасуын және қоғамдық тәртіпті бұзбауын айтуға;

2) егер жолаушы ескертуді елемесе, поездан түсіруге акті жасай отырып поездан жолаушыны түсіру үшін полиция қызметкерін шақыруға міндетті.

4.9. Жолаушылар поездың қозғалыстары үзiлiстiң жағдайында немесе жиналыс, апат станция сылтаумен 1 сағатқа сонымен бiрге поез басшысы дүлей апаттар және бұйрық өткiзгiштермен және жолаушылармен түсiндiру жұмыс жүргiзуге мiндеттi.



5. Құқығы


5.1. Поезд бастығы лауазымдық міндеттерін орындау кезінде мыналарға:

1) отырғызу кезінде және жол жүру барысында жолаушылардың жол жүру құжаттарын (билеттерін), соның ішінде қызметтік, жолаушылардың жеке басын куәландыратын құжаттарын, сондай-ақ тексеруші тұлғаларға ревизия жүргізу құқығына берілген құжаттарын тексеруге;

2) поезд бригадасы қызметкері мас күйінде, нашақорлық, уытты масаңдық күйінде анықталған жағдайда оны қызметтік міндеттерін орындаудан шеттетуге;

3) жолаушыны егер ол мас күйінде болса, жол жүру ережесін және қоғамдық тәртіпті бұзса, жолаушылардың тыныштығына кедергі келтірсе, тасымалдаудан бас тартуға немесе поездан түсіруге;

4) темір жол байланысының барлық түрлерін тегін қолдануға;

5) жол жүру барысындағы және айналым пункттеріндегі станцияларда вагондардың техникалық жай-күйі жөніндегі жанжалды жағдайды шешу үшін жоғары тұрған лауазымды тұлғаның қатысуын талап етуге құқығы бар.

_________________________